Πριν από μερικά χρόνια ζήτησα τη γνώμη του Βασίλειου Κρεμμυδά, για το κρυφό σχολειό. Τον ρώτησα πως το τεκμηριώνει, αφού υπήρχαν κρύπτες σε μοναστήρια και μου εξήγησε πως το Κρυφό Σχολειό ήταν ένας μύθος που καλλιεργήθηκε, γιατί απλά οι Τούρκοι δεν είχαν απαγορεύσει την εκπαίδευση. Εκκλησιαστική πηγή τότε που εξήγησε πως δεν είχε στοιχεία για την ύπαρξη κρυφού σχολειού, αλλά τόνισε πως δεν υπήρχε ανάγκη, να το αναφέρω στο ρεπορτάζ μου, γιατί είναι μία «ωραία ιστορία, που δεν πρέπει να τη χαλάσω». 200 χρόνια σχεδόν, μετά την επανάσταση του 1821 εξακολουθεί να ζει με τους μύθους της. Ο μύθος ενδέχεται να έχει έναν πραγματικό πυρήνα, να βασίζεται κατά κανόνα σε ένα συγκεκριμένο πραγματικό γεγονός, το οποίο διογκώνεται, αλλοιώνεται και το τελικό αποτέλεσμα είναι εντελώς διαφορετικό από το αρχέτυπο. Και το «Ζήσε το μύθο σου στην Ελλάδα», παρότι αφορούσε στους τουρίστες ήταν και παραμένει ένα εξαιρετικό σύνθημα, το οποίο αποτυπώνει δυστυχώς μια κακή ελληνική πραγματικότητα. Σαφώς δεν αφορά όλον τον κόσμο αλλά διαιωνίζεται κι αποτελεί πεδίο αναφοράς, για μία μεγάλη μερίδα των Ελλήνων. Έτσι με πολύ μεγάλη επιτυχία περνάμε από την αγάπη για την πατρίδα και τον αγνό πατριωτισμό, ο οποίος είναι θεμιτός και απαραίτητος για κάθε άνθρωπο, στην πατριδοκαπηλεία και τον υπερπατριωτισμό, ο οποίος περνά στα όρια της ρητορικής του μίσους και τον κοινωνικό ρατσισμό, ο οποίος δεν βασίζεται σε γνώση πραγματικών περιστατικών αλλά σε υπερσημασιολόγηση προγενέστερων εμπειριών, σε προκαταλήψεις κι εν τέλει σε συλλογική υστερία.
Αυτή η κατάσταση έχει αφενός τις ρίζες της στις απαρχές της δημιουργίας του ελληνικού κράτους, αφετέρου στην αδυναμία να δεχτούμε ότι δεν λειτουργούν όλοι οι άνθρωποι συνωμοτικά κι εναντίον μας επειδή έχουν διαφορετική άποψη, χρώμα ή ιδέες. Διαφαίνεται έντονα κάθε φορά αυτό, όποτε κάποιος διαφωνεί με την επικρατούσα άποψη και συνδέεται με το γεγονός ότι την περίοδο της Αναγέννησης, η Ελλάδα είχε ακόμη Τουρκοκρατία, το ελληνικό κράτος δεν ολοκληρώθηκε λόγω μιας αστικής τάξης, που ήθελε εξουσία, αλλά λόγω μία μικροαστικής τάξης, που αγκιστρώθηκε πάνω στο ελληνικό κράτος αλλά άργησε να ολοκληρωθεί εκπαιδευτικά. Επιπλέον, ενώ οι Έλληνες που βρισκόμαστε σε αυτήν την περιοχή του πλανήτη είμαστε από τους παλαιότερους λαούς της ανθρωπότητας, με συνεχή κατοίκηση, το νεοελληνικό κράτος είναι κάτι πολύ σύγχρονο και λόγω γεωπολιτικών συμφερόντων, περνά παιδικές ασθένειες. Μια από τις βασικές είναι οι θεωρίες συνομωσίας, που ανθούν γενικότερα στα Βαλκάνια. Επομένως, με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο, είτε μέσω της εκπαίδευσης, είτε μέσω της αδυναμίας οριοθέτησης του κράτους με την εκκλησία, είτε για να μη δυσαρεστήσει κάποιους και το πολιτικό σύστημα, αφήνει να αιωρούνται σκιές, που στο τέλος μας πνίγουν. Κι ακόμη και φωνές μετριοπαθείς απ΄ όλα τα κόμματα, βρίσκονται να παλεύουν με τις χίμαιρες και τις ιδέες, που καρφώνονται στον καθέναν από εμάς.
Μύθος 1ος: Ο χωρισμός κράτους – εκκλησίας θα βλάψει την ταυτότητά μας.
Αυτή η ιδέα είναι πέρα για πέρα λανθασμένη και καλλιεργήθηκε επί πολλές δεκαετίας. Τα ελληνικά φύλα έτσι κι αλλιώς προηγήθηκαν του Χριστιανισμού, τον οποίο κι ενσωμάτωσαν στην κουλτούρα τους. Με το δημοψήφισμα για τις ταυτότητες λόγω και της στάσης του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου, κορυφώθηκε κι η ελληνική κοινωνία διχάστηκε. Το γεγονός ότι γίνονται πολιτικοί γάμοι δε σημαίνει πως δεν γίνονται θρησκευτικοί. Το γεγονός ότι κάποιος θέλει πολιτική και όχι θρησκευτική κηδεία δεν σημαίνει ότι αν το θέλει δεν θα πάει έστω και σε ξένο κράτος να τον κάψουν. Οι γείτονες Τούρκοι, που είναι ως επί το πλείστον ισλαμιστές δεν έγιναν λιγότερο Τούρκοι ή λιγότερο ισλαμιστές λόγω του χωρισμού κράτους κι εκκλησίας, στα χαρτιά τουλάχιστον.
Μύθος 2ος. Οι ξένοι θέλουν να μας καταστρέψουν, γιατί μας φοβούνται.
Οι ξένοι παράγοντες υπάρχουν στην Ελλάδα και προσπαθούν πάντα να πιέζουν και να έχουν επιρροή. Για ποιο λόγο; Για πάρα πολλούς λόγους; Γεωπολιτικούς, οικονομικούς, διπλωματικούς, εμπορικούς κ.ά. Γιατί θέλουν να έχουν πρόσβαση στη θάλασσα και στους δρόμους του εμπορίου, γιατί τους ενδιαφέρουν τα ενεργειακά κοιτάσματα, γιατί θέλουν να εξορύξουν χρυσό, γιατί θέλουν να έχουν πρόσβαση στην αγορά φαρμάκων, ξενοδοχείων, ιαματικών λουτρών κ.ά. Οι ξένοι λοιπόν δεν έχουν πρόβλημα με την Ελλάδα ούτε με τους Έλληνες. Έχουν πρόβλημα με οποιονδήποτε μπαίνει στα πόδιά τους, δεν εξυπηρετεί τα δικά τους συμφέροντα, τα οποία είναι σαφώς αντικρουόμενα κι όχι πάντα ίδια με αυτά της Ελλάδας. Απλά το γεγονός ότι είμαστε αδύναμος οικονομικός κρίκος διευκολύνει πολλές φορές τα σχέδιά τους.
Μύθος 3ος. Η Ευρώπη δεν μας θέλει, γιατί είμαστε τα «κακά παιδιά».
Η Ενωμένη Ευρώπη δεν είναι ενωμένη. Είναι ένα συνονθύλευμα, ανθρώπων, ομάδων συμφερόντων, κοινωνικών τάξεων και εθνοτικών ομάδων με διαφορετικά συμφέροντα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργήθηκε κυρίως για οικονομικούς –εμπορικούς λόγους αλλά και για να υπάρξει εκτόνωση στο καπάκι μετά από έναν Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, ο οποίος στάθηκε καταστροφικός για την ανθρωπότητα. Τα κράτη – μέλη δεν έχουν όλα την ίδια νοοτροπία, υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα έχοντα και τα κατέχοντα μέλη, υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα παλαιά και τα καινούργια, υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα ευρωπαϊκά κόμματα. Επιπλέον, η Ευρώπη του σοσιαλιστή Φρανσουά Μιτεράν είναι διαφορετική από την Ευρώπη του Μακρόν. Ακόμη και μέσα στην ηγεμονική Γερμανία η οποία πίεσε μέχρι εσχάτων την Ελλάδα υπάρχουν διαφορετικές φωνές εντός της.
Μύθος 4ος. Μόνοι μας θα τα καταφέρναμε μία χαρά.
Σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, όσο κι αν θα θέλαμε να κάνουμε πολιτική, χωρίς να υπολογίζουμε τους άλλους, τους έχουμε ανάγκη. Ένας σεισμός, μια μεγάλη φυσική καταστροφή, είναι ένα μόνο παράδειγμα. Κι επειδή μπορεί πολύ να λένε έπρεπε να βγούμε από την Ενωμένη Ευρώπη, τότε που ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας πήρε κατά πλειοψηφία όχι στο δημοψήφισμα, η αλήθεια είναι πως τις μεγαλύτερες πιέσεις θα τις δέχονταν , πέρα από τις οικονομικές, οι ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, που περιμένουν φάρμακα για δύσκολες ασθένειες, όπως ο καρκίνος. Επομένως, μόνοι μας και σ΄ έναν τόπο, που επί μονίμου βάσεως, διεκδικείται από έναν κακό γείτονα, όπως είναι η εκάστοτε πολιτικής ηγεσία της Τουρκίας, είναι δύσκολο να καταφέρουμε τα πάντα.
Μύθος 5ος. Οι ξένοι που έρχονται εδώ , θέλουν να μας πάρουν την πατρίδα μας και να μας εκτοπίσουν.
Όποιος έχει δει από κοντά τη συντριπτική πλειοψηφία των ταλαίπωρων, που φτάνουν με βαρκούλες, καράβια, με τα πόδια αντιλαμβάνεται πως κι αυτό είναι ένας μύθος, που εντέχνως καλλιεργείται. Οι περισσότεροι ξένοι πολίτες, που έρχονται στην Ελλάδα, είναι έρμαια μίας διεθνούς πολιτικής στάσης ή και εστιών πολέμου και εμφυλίων. Τα τρομαγμένα παιδιά ζουν καταστάσεις, που δεν θα ξεχάσουν ποτέ. Η συντριπτική πλειοψηφία αυτών των ανθρώπων έρχεται για να διεκδικήσει μία καλύτερη ζωή, όχι στη χώρα μας, αλλά στις υπόλοιπες χώρες κυρίως της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης.
Μύθος 6ος. Οι Έλληνες πήγαν παντού με χαρτιά και δεν ήταν κλέφτες και εγκληματίες.
Είναι ο πιο διαδεδομένος ελληνικός μύθος. Αυτό συνέβη σε χώρες, που είχαν πιο οργανωμένα πολιτικά συστήματα, όπως ήταν η Γερμανία και το Βέλγιο. Όμως, στην συντριπτική τους πλειοψηφία, οι Έλληνες δεν πήγαν συντεταγμένα. Θυμάμαι τον πατέρα μου να λέει για γνωστό του, στη δεκαετία του ΄60, που πήγε στη θέση κάποιου με τον ίδιο σωματότυπο, για να εξεταστεί, προκειμένου να πάρει το πολυπόθητο πιστοποιητικό υγείας, παρόλο που ήταν δύσκολο να ξεφύγει κάποιος γιατί εξέταζαν και τα δόντια, πηγαίνοντας σε χώρα της Κεντρικής Ευρώπης. Λίγο καιρό αργότερα ο άνθρωπος, παρόλο που πήγε τελικά έπιασε δουλειά, αρρώστησε βαριά. Οι Έλληνες και στην Αμερική και στην Αυστραλία τα πρώτα χρόνια είχαν κακό όνομα και αυτό εγκληματίες αλλά μία μικρή μειοψηφία, όμως αρκούσε, για να στοχοποιηθούν.
Μύθος 7ος. Οι Έλληνες δώσαμε τα πάντα στους μετανάστες κι αυτοί μας το ξεπλήρωσαν με εγκληματικές συμπεριφορές.
Το έγκλημα από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 κι έπειτα άλλαξε μορφή, δηλαδή προτού καν φτάσουν οι πρώτοι μετανάστες στη χώρα. Οι κοινωνικές αλλαγές είχαν ως αποτέλεσμα να αλλάξει η μορφή του οργανωμένου εγκλήματος, που μέχρι τότε ήταν σε πιο ερασιτεχνικές μορφές. Σαφέστατα υπήρχε μία αύξηση των εγκλημάτων, η οποία όμως ήταν στο επίπεδο κυρίως της μικροεγκληματικότητας, της μεταφοράς μαλακών ναρκωτικών και των μικροκλοπών. Σε μεγάλα και οργανωμένα εγκλήματα κι αδικήματα κατά ζωής, πρωταγωνιστές ήταν και πάλι, Έλληνες. Αδικήματα, τα οποία κατά καιρούς γίνονταν από Έλληνες προς μετανάστες δεν ακούστηκαν ιδιαίτερα στα ελληνικά μέσα μαζικής ενημέρωσης. Πολλές φορές βέβαια επειδή κι οι μετανάστες είχαν προβλήματα γιατί είχαν έρθει παράνομα στη χώρα, δεν προχωρούσαν σε καταγγελίες. Δεκάδες είναι οι μετανάστες, που συνωστίζονται στο υπουργείο Εργασίας κι είναι από τα πιο ευάλωτα θύματα, αφού δεν έχουν χαρτιά. Σε ακόμη χειρότερη κατάσταση ξένες γυναίκες, που υπέφεραν λόγω trafficking, από οργανωμένα κυκλώματα της χώρας τους και της Ελλάδας.
Μύθος 8ος. Οι μουσουλμάνοι είναι απολίτιστοι. Πας μη Έλλην βάρβαρος.
Αυτή η φράση δείχνει και το μέγεθος της ακροδεξιάς ρητορικής, η οποία έχει περάσει τα προηγούμενα χρόνια, στο συλλογικό θυμικό. Είναι σε απόλυτη αναντιστοιχία με την πραγματικότητα. Οι Έλληνες ως λαός δεν έχουμε να επιδείξουμε στη ροή της ιστορίας, συμπεριφορές ακραία εγκληματικές, παρά τις όποιες εξαιρέσεις. Δεν πήγαμε να κατακτήσουμε την Αμερική και να διώξουμε τους ιθαγενείς, δεν πήγαμε στην Αφρική, να εκτοπίσουμε τους γηγενείς, αντισταθήκαμε στο ναζισμό και στον φασισμό κι ακόμη κι ο Μέγας Αλέξανδρος, που για άλλους ήταν δύσκολος κατακτητής και για άλλους κορυφαίος στρατηλάτης, συγχρωτίστηκε με τις ντόπιες κουλτούρες. Όμως, οι μουσουλμάνοι δεν έχουν μία πολιτιστική ταυτότητα. Κι είναι λάθος να τους βάζουμε όλους στο ίδιο τσουβάλι. Ο μουσουλμάνος, που δεν έχει στον ήλιο μοίρα, με τον μουσουλμάνο, που κερδίζει ένας Έλληνας σε ένα χρόνο, γιατί η περιοχή του βγάζει πετρέλαιο, δεν είναι το ίδιο. Υπάρχουν μεγάλες διαφορές, μεγάλες πολιτιστικές κι εκπαιδευτικές διαφορές και μεγάλες οικονομικές ανισότητες. Μουσουλμάνος μπορεί να είναι ένας καθηγητής Γλωσσών , σε δημόσιο Πανεπιστήμιο, ένας μουσουλμάνος, που έχει σπουδάσει στα καλύτερα πανεπιστήμια της Αγγλίας, της Αμερικής, του Καναδά, ένας μουσουλμάνος, πετρελαιάς, ένας εργάτης, ένας φοιτητής, ένας επιχειρηματίας, ένας άνθρωπος, που σκοτώνει στο ξύλο τη γυναίκα του. Το γεγονός λοιπόν πως κάποιος είναι μουσουλμάνος δεν σημαίνει ότι είναι ακραίος ισλαμιστής. Υπάρχουν ουκ ολίγοι διαβασμένοι άνθρωποι και στη γείτονα. Μάλιστα, χρωστάμε πολλά στους Άραβες, που έσωσαν πολλά από την αρχαία Ελληνική Γραμματεία.
Μύθος 9ος. Οι Έλληνες είμαστε Ευρωπαίοι και δεν έχουμε συνάφεια με τους Τούρκους.
Οι Έλληνες έχουμε διαφορετικό θρήσκευμα από τους Τούρκους, έχουμε διαφορετική φυλετική καταγωγή και διαφορετικά ήθη και έθιμα. Όμως, λόγω των 400 χρόνων, που μας είχαν κατακτήσει και της μακραίωνης συγκατοίκησης στη Σμύρνη, τον Πόντο, την Πόλη, την Καππαδοκία, την Κύπρο και λόγω της κοινής μεσογειακής κουλτούρας έχουμε πολλές κοινές συνήθειες, οι οποίες φαίνονται στην καθημερινότητά μας και στο λεξιλόγιό μας,. Μία βόλτα σε ένα ελληνικό ταβερνάκι από τα φαγητά, μέχρι τις μουσικές και τους χορούς μας και τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε την καθημερινότητα, μοιραζόμαστε κοινά με τους Τούρκους. Τις τελευταίες δεκαετίες, που όλο και περισσότερα Ελληνόπουλα αποφοίτησαν από Πανεπιστήμια κυρίως της Κεντρικής Ευρώπης, με την είσοδο στην Ενωμένη Ευρώπη, οι πολιτισμικές διαφορές μας μεγάλωσαν. Παρόλα αυτά σε ξένες χώρες, όταν βρεθούν Έλληνες και Τούρκοι μαζί κάνουν πιο πολύ παρέα, απ΄ότι με τους Ευρωπαίους, εντός Ε.Ε.
Μύθος 10ος. Ο πληθυσμός μας θα μειωθεί κι οι Έλληνες θα πεθάνουμε, αν μπουν κι άλλοι μετανάστες.
Το πρόβλημα της υπογεννητικότητας είναι πραγματικό και η Ελλάδα έχει όντως σοβαρότατο ζήτημα αύξησης των γεννήσεων. Παρόλα αυτά τα μέτρα που έχουν κατά καιρούς παρθεί συμπεριλαμβανομένου και του πρόσφατου διχίλιαρου είναι σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στο πρόβλημα. Όμως ένας πολιτισμός δεν εξαφανίζεται, επειδή μειώνεται ο πληθυσμός. Ένας πολιτισμός εξαφανίζεται όταν αρχίζει σταδιακά να φθίνει η επιρροή της κουλτούρας του. Απόδειξη οι ορεσίβιοι πληθυσμοί που παρέμειναν όρθιοι αιώνες τώρα, παρά το μικρό πληθυσμιακό μέγεθος, όπως οι Καλάς, που έχουν ελληνική καταγωγή. Απόδειξη οι Έλληνες της Καλαβρίας, που ενώ ζουν σε διαφορετικό περιβάλλον, από τη Μητρόπολη Ελλάδα κράτησαν τις ελληνικές τους λέξεις. Ένας πολιτισμός δεν πεθαίνει τόσο εύκολα. Για να πεθάνει πρέπει να συμβούν πολλά πράγματα μαζί: να μειωθεί πολύ ο πληθυσμός λόγω πολέμων, ασθενειών, να χάσει τη γλώσσα του, να χάσει τα τραγούδιά του, να χάσει τους παραδοσιακούς χορούς του και στο τέλος, τη γαστρονομία του. Αντίθετα, λοιπόν με ό, τι πιστεύεται λόγω της εισόδου των μεταναστών, η επιρροή της ελληνικής γλώσσας είναι πολύ μεγαλύτερη των στενών ορίων της Ελλάδας. Πλέον είναι η διεθνής γλώσσα των Βαλκανίων, αφού τη μιλούν με τα όποια λάθη, Αλβανοί, Βούλγαροι, Ρουμάνοι, Γεωργιανοί, Πολωνοί, που ήρθαν στη χώρα μας ως μετανάστες. Συνεννοούνται στα ελληνικά, πέρα από τις όποιες προσπάθειες να αναδειχτεί από ελληνικούς φορείς, και ξένα Πανεπιστήμια. Κι αυτό, εφόσον μιλάμε για διεύρυνση θα έπρεπε να τεθεί και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι η νεοελληνική γλώσσα κι όχι μόνο η αρχαιοελληνική, είναι πλέον διεθνής!
