Βιβλίο: 150 χρόνια Αρκάδι – Ποιήματα. Το σύγχρονο νόημα της εθελοθυσίας των Αγωνιστών της Ιεράς Μονής Αρκαδίου»

ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΖΕΙΜΣ ΔΕΓΛΕΡΗ

Λίγες ημέρες, πριν την επέτειο του Ολοκαυτώματος της Μονής Αρκαδίου στο Ρέθυμνο της Κρήτης, που αποτελεί  μία από τις κορυφαίες στιγμές της ελληνικής ιστορίας, εκδόθηκε από τη Μονή Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, μία εξαιρετική ποιητική συλλογή, αφιερωμένη στο γεγονός, που έλαβε χώρα 8 Νοεμβρίου 1866. Το ιστορικό αυτό γεγονός αποτελεί την κορωνίδα μίας σειράς ιστορικών γεγονότων, για την απελευθέρωση της Κρήτης από τον τουρκικό ζυγό.

Ενας διαγωνισμός, λοιπόν, για αυτό το μοναδικό γεγονός, προκηρύχθηκε τον Μάιο του 2016 από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, ωστόσο, μόλις τώρα πήραμε στα χέριά μας την έκδοση, η οποία έγινε το 2019 από την Μητρόπολη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου με τίτλο: «150 χρόνια Αρκάδι – Ποιήματα. Το σύγχρονο νόημα της εθελοθυσίας των Αγωνιστών της Ιεράς Μονής Αρκαδίου».

Ένα από τα ποιήματα, του συλλογικού τόμου, υπογράφει και η Άννα Στεργίου, κοινοβουλευτική συντάκτρια και συνεργάτιδα του Spotlight Post κι είναι γραμμένο στην κρητική διάλεκτο, με τίτλο: «Για το Αρκάδι» σας το παραθέτουμε, κι το αφιερώνουμε ειδικά στους φίλους απόδημους Κρητικούς:

Για το Αρκάδι

Κρήτη μου αγκαθόπλεκτη και νεραϊδολουσμένη

Τση Μεσογείου κέρασμα κι αρματοφορεμένη,

ο Ουρανός σε γέννησε, η Γη σε ταχταρίζει

κι ο ήλιος π΄ακτινοβολεί, την κούνιά σου φωτίζει

Δία κρατείς στον μπέτη σου, Κουρήτες του χορεύ(γ)ουν

λύρες του παίζουν δοξαριές, βλέφαρα βασιλεύουν

Οκτώ Νοέμβρη του καιρού στο ξακουστό Αρκάδι,

είπες, δε βάνω άλλο πια, του ξένου το σημάδι,

ήρθανε νιοι και κοπελιές, ξεπλέξανε το νήμα,

μύρο ζητούνε λευτεριάς να πάψει πια το κρίμα,

Να ‘ν΄ οι γυναίκες στα υφαντά και μες την κλίνη μέλι,

κύρηδες να΄ ναι στα οζά και να τρυγούν τ΄ αμπέλι,

να ‘ν’ οι ανθρώποι άρχοντες, στον τόπο και το βιος τους,

να μην ορίζει ο πασάς ποιο είναι το δικό (ν)τους.


Το μοναστήρι έπεσε, θρήνος, σεισμός στην πόλη,

χαλάστηκε το Ρέθεμνος, νέκρωσε η φύση όλη,

ο Γιαμπουδάκης κάηκε, μα, άφησε μια ρήση,

άλλος ποτέ κατακτητής, πόδα να μην πατήσει.


Οκτώ Νοέμβρη άναψε, μ΄ ανήκει πια στον θρύλο,

ξύλο εκράτησεν η γρε και το ΄ πλεξε στον μύλο,

και φυλαχτό, εγγόνι της, στην κούνια νανουρίζει,

τη λεβεντιά και τη φιλιά να τσι βαγιοκλαδίζει.

Τση Κρήτης συνερίζουνται, οχτροί και τη ζηλένε,

κι άλλοι βαλήδες έρχουνται, τα σωθικά τση θένε,

Μη γονατίζετε κλωνοί, του Ψηλορείτη δείτε,

και την ψυχή του γερακιού, στα τζι της θα τη βρείτε,


Πέρδικα, μάνα του κυρού και Φιδοκόρης γέννα,

Του Δία πέψε τα κλειδιά και τση Ευρώπης χτένα,

χίλιοι να έρθουνε καιροί, τ΄ Αρκάδι δεν θα σβήσει,

και με τα φύλλα τση καρδιάς, την κόρη θ΄ αναστήσει…

Εξηγήσεις λέξεων της κρητικής διαλέκτου: μπέτης=στήθος, οζά=ζωντανά, ζώα, γρε=ηλικιωμένη γυναίκα όπως αποκαλείται στο Ρέθυμνο ή Ρέθεμνος μέχρι σήμερα, ζηλένε=ζηλεύουνε, θένε =θέλουνε, τζι=τζιέρια, σωθικά