Ο Μάκης Βορίδης δεν είναι πολιτικά αμελητέα ποσότητα. Ακροδεξιός μεν , οπαδός του «Νόμος και Τάξη», πρωτοκλασάτος, δεν μοιάζει με τον Άδωνη Γεωργιάδη, ο οποίος μπορεί να λέει και να ξελέει σε χρόνο μηδέν. Διαβασμένος και μετρημένος, ό, τι λέει το εννοεί κι έχει την ευελιξία να αλλάζει, όταν κάτι θεωρεί ότι μπορεί να έχει και διαφορετικές παραμέτρους. Τον υποστήριξε ευθέως ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της ΝΔ, Σπήλιος Σπηλιόπουλος στη Βουλή τονίζοντας ότι κι ο Σημίτης ήταν πρωτοκλασάτο στέλεχος κι έγινε πρωθυπουργός. Δεν ξέρουμε αν ρώτησε βέβαια τους κτηνοτρόφους της περιοχής του, που γονάτισαν με την τιμή στο γάλα. Αυτό δεν τον σώζει από τις απόψεις του, που ενίοτε είναι ακραίες, αλλά τον διαφοροποιεί από τον Μάκη της νιότης, που πιθανόν ούτε ο ίδιος θέλει να θυμάται (τύπου νεανικές τρέλες). Για του λόγου το αληθές, βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ τον χαρακτήρισε «Μαραντόνα αλλά εγκλωβισμένο σε γήπεδο μπάσκετ» ενώ ακόμη κι ο Παύλος Πολάκης του έχει πει σε αποστροφή του λόγου του, «τα μάθατε κύριε υπουργέ». Η ουσία βέβαια της καθημερινότητας είναι διαφορετική από την ουσία της πολιτικής. Αν δηλαδή κάποιος ρωτήσει 100 αγρότες, τι ακριβώς έχει κάνει ο Μάκης Βορίδης, τότε δεν θα θεωρήσει ότι η παραμονή του στην Αχαρνών είναι και κάτι σπουδαίο, παρόλο που έχει κάνει προσπάθειες να ξεμπλοκάρει πράγματα και να συνεχίσει κάποια σημαντικά, που έκαναν κι οι προηγούμενοι ένοικοι. Κρατάμε επιφυλάξεις για τον αμφισβητούμενο φάκελο της φέτας, τον οποίο κατέθεσαν μερικοί κι ο Μάκης Βορίδης τον αντιμετώπισε λέγοντας «εγώ δεν πετάω χαρταετό» αλλά και την υποψήφια ρύθμιση για τους συνεταιρισμούς, που ήδη συναντά αντιδράσεις και μέσα στο κόμμα του.
Μα πως θα πληρώσουν οι αγρότες επιπλέον για ιδιωτική ασφάλιση προϊόντων;
Οσο οι αγρότες παραμένουν διασπασμένοι πολιτικά και χωρίς ουσιαστική οργάνωση, όντως το πρόβλημα είναι δικό τους. Γίνεται δικό του βέβαια, όταν θα αρχίσουν τα παράπονα να περνούν την πόρτα του Μαξίμου. Οι αγρότες κατά κανόνα λειτουργούν πρακτικά: αν παίρνουν καλή τιμή για το προϊόν (σπάνιο) είναι ευχαριστημένοι. Βγαίνουν από τα ρούχα τους, περιμένοντας τις επιδοτήσεις, που μερικές φορές καθυστερούν δραματικά (από λάθη των υπηρεσιών έως δικά τους, όλο και κάποιοι φάκελοι είναι προβληματικοί), μειώνονται οι τιμές για τα αγροτικά εφόδια (δε συμβαίνει ποτέ), υπάρχουν καλά χρηματοδοτικά προγράμματα για τους έχοντες κι ουκ ολίγοι είναι καταχρεωμένοι. Ο ΣΥΡΙΖΑ όταν ήρθε στην εξουσία βρήκε εκκρεμότητες σε πληρωμές από το 2008 κι επίσης αρκετές εκκρεμότητες σε σχέση με ξένες αγορές και έβαλε υπογραφές, για έξοδο προϊόντων, εκτός Ελλάδας (φυτοϋγειονομικά πρωτόκολλα), που χρόνιζαν, βάζοντας ένα λιθαράκι στην διάθεση προϊόντων, που είναι και το κορυφαίο πρόβλημα, αλλιώς οι παραγωγοί βρίσκονται σε δεινή θέση. Σήμερα, πέρα από το θέμα των τιμών και το αγροτικό πετρέλαιο (διαχρονικό το αίτημα) το ερώτημα είναι τι θα γίνει με τον ΕΛΓΑ και τις ιδιωτικές εταιρίες, αφού είναι κατά 25% ελλειμματικός και τι θα γίνει με τα κόκκινα αγροτικά δάνεια και την αδυναμία χρηματοδότησης ενώ και τα χρέη στους ΤΟΕΒ είναι ένας μαρτυρικός σταυρός. Και μάλιστα, όταν αρκετοί αγρότες ήδη χρωστούν στον ΕΦΚΑ και αδυνατούν να πάρουν σύνταξη, πως θα πληρώσουν επιπλέον για ιδιωτική ασφάλιση προϊόντων; Άμα ήθελαν μπορούν να το κάνουν και σήμερα. Ο Βαγγέλης Αποστόλου, πρώην υπουργός Γεωργίας επί ΣΥΡΙΖΑ ως κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος επανέλαβε πως περίπου 3,5-4 δις είναι τα χρέη του αγροτικού χώρου μαζί με τις προσαυξήσεις στην παλαιά κακή ΑΤΕ (χώρια τα καινούργια, που δημιουργήθηκαν μέσα στην κρίση, φυσικών προσώπων και συνεταιρισμών). Πρόκειται για πάνω από 12.000 αγροτικά νοικοκυριά με 80.000 λογαριασμούς. Αυτό σημαίνει ότι μία μεγάλη ελληνική κωμόπολη (χώρια τα υπόλοιπα) είναι στα πρόθυρα της κατάρρευσης.
Τα αγροτικά χρωστούμενα
Για την πλειοψηφία, που δεν έχει στον ήλιο μοίρα, αφού πολλοί είναι η αλήθεια ζουν με λεφτά, που κανονικά δεν ζεις, ναι, εκεί σταματά η συζήτηση. Κι υπάρχουν φυσικά κι οι άλλοι αγρότες, που κρύβουν από την Εφορία. Δεν είναι όλα ρόδινα ούτε στον αγροτικό χώρο. Οι αγρότες χρωστούν στο νερό, χρωστούν στη ΔΕΗ, χρωστούν σε δάνειο για το σπίτι, χρωστούν συμπληρωματικό ΕΝΦΙΑ, όπως κι άλλοι Έλληνες. Μερικές φορές κάνουν μεροκάματα σε άλλες δουλειές για να επιβιώσουν. Σε περιπτώσεις υπερπαραγωγής η τιμή του προϊόντος τους πέφτει, σε περιπτώσεις χαμηλής παραγωγής , μπορεί να παίρνουν καλύτερη τιμή αλλά δεν φτάνει και πάλι για τις ανάγκες, γιατί έχουν υποστεί ζημιές. Σε περιπτώσεις, που ο όγκος της παραγωγής είναι μικρός, τότε έχουν δυσκολίες στη διάθεση σε μεγάλες ξένες αγορές. Επιπλέον, δεν υπάρχει γη ή είναι ακριβή. Κι έτσι ενώ άλλοι λαοί καλλιεργούν πια ακόμη και σε πολυκατοικίες, με θερμοκηπιακές καλλιέργειες, εμείς κοιτάμε ακόμη τη λογική του χωραφιού και σε λίγες περιοχές έχουμε περάσει από το χωράφι στο θερμοκήπιο. Το πολιτικό ή και το διοικητικό σύστημα νομίζει ώρες – ώρες πως με καλή επιχειρηματολογία μπορεί να λύσει πρακτικά προβλήματα. Ή ό, τι με νομικές δυνατότητες ή κι αλχημείες μπορεί να λυθούν. Καθυστερεί. Πηγαίνει σαν τον κάβουρα, εκεί που πρέπει να πάει με πύραυλο.Κι οι αγρότες στην πλειοψηφία νομίζουν ότι με μία υπογραφή υπουργού, όπως συνέβαινε στο παρελθόν, μπορούν να απαλλαγούν από τα βαρίδια. Δεν πάει έτσι. Τα de minimis μπορούν να βελτιώσουν μία κατάσταση αλλά όχι να λύσουν το πρόβλημα.
Τα βοσκοτόπια της συμφοράς
Η ιστορία με τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης, όπου ενεργοποιούνται δικαιώματα, κάτι χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τον βοσκότοπο, είναι μία απ΄αυτές τις στρεβλώσεις, την οποία την είχαν προτείνει οι κτηνοτρόφοι, για να μη χαθούν επιδοτήσεις. Αν γινόταν ένας έλεγχος από την ΕΕ, πόσοι πραγματικά τηρούν τις προϋποθέσεις για το ΠΟΠ δηλαδή έχουν ελληνικές ράτσες ζώων, θα έκλαιγαν πολλές μανούλες. Το γεγονός ότι κάποιοι παίρνουν δικαιώματα ενώ δεν καλλιεργούν τίποτα, είναι μία από τις στρεβλώσεις έτσι κι αλλιώς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως, ο πραγματικός αγρότης, που σηκώνεται το πρωί και πάει στο χωράφι, αυτός που μοχθεί και δεν έφαγε τις επιδοτήσεις `αυτός, που βλέπει ότι τρεις το λάδι, τρεις το ξίδι, δεν του βγαίνουν οι λογαριασμοί, δεν τον νοιάζει, αν θα του μειώσεις τη φορολογία αύριο. Δεν τον νοιάζει τώρα, αν αύριο το ροδάκινο θα αναδιαρθρωθεί, επειδή ο Τραμπ επέβαλε δασμούς. Ο καπνοκαλλιεργητής, που δεν έχει άλλο εισόδημα και που κάηκε η γούνα του δεν μπορεί να παρακολουθήσει τη συζήτηση του πολιτικού συστήματος. Ο αγελαδοτρόφος που καταστρέφεται, γιατί οι αγελάδες, θέλουν 40 κιλά χόρτο κάθε μέρα, για να βγάλουν γάλα, δεν μπορεί να παρακολουθήσει τη συζήτηση. Τον νοιάζει για το σήμερα, το τώρα, το πεντάλεπτο που μιλάμε. Τον νοιάζει σήμερα για το πετρέλαιο. Δεν τον νοιάζει αν του χρόνου η Νέα Δημοκρατία θα μειώσει τον φόρο επιτηδεύματος. Δεν τον νοιάζει, αν θα μπει σε συνεταιρισμό και θα πληρωθεί. Δεν τον νοιάζει αν είσαι καλός νομικός, όσο κι αν όντως προσπαθείς να λύσεις ζητήματα.
Ο μισοπεθαμένος αγρότης δεν παίρνει τεχνητή αναπνοή
Δεκάδες μονάδες έκλεισαν μέσα στην κρίση. Ο αγρότης -ασθενής δεν είναι με ψιλοκρυωματάκι. Είναι μισοπεθαμένος και παίρνει δεν παίρνει, τεχνητή αναπνοή. Δεν βγαίνει στον δρόμο για το παραπανίσιο, πια. Βγαίνει για το καθημερινό. Τον νοιάζει αν θα έχουν να φάνε τα παιδιά του σήμερα, αν μπορεί να στείλει λεφτά στο παιδί που σπουδάζει (αν πια καταφέρει να τα σπουδάσει) αν μπορεί να πληρώσει ένα καινούργιο χαράτσι, που του ήρθε για το αυτοκίνητο, αν μπορεί να πληρώσει τον ΕΝΦΙΑ του σπιτιού. Όπως και κάθε Έλληνας πολίτης δεν τον νοιάζει, αν θα του λύσεις προβλήματα στο μέλλον, γιατί δεν ξέρει αν θα υπάρχει αύριο. Το ίδιο συνέβη και με τους μικρεμπόρους μέσα στην κρίση. Το πολιτικό σύστημα συζητούσε γι΄αυτούς αλλά όταν το πρόβλημα τους κατάπιε, κοίταζε αμήχανο τη μείωση κατά 25% του ΑΕΠ και πήρε μέτρα, που έφεραν ξένοι με κάποιες ελληνικές βιομηχανικές πλάτες. Δηλαδή πρώτα διαλύθηκε ο τομέας και μετά ήρθαν τα μέτρα για τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών από πλευράς Κατρούγκαλου – Πετρόπουλου. Αυτή είναι η ουσία. Τα νομικά και τα χρηματοδοτικά εργαλεία δεν καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, η οποία είναι χαροκαμένη στα οικονομικά. Επομένως και πρέπει να ενισχυθούν , και μέσω της ελληνικής και της ευρωπαϊκής ενόψη της νέας ΚΑΠ, για να λυθούν προβλήματα, που χρονίζουν και πρέπει να γίνουν υπερβάσεις. Οι τιμές σε μία σειρά προϊόντα κατρακυλούν, το γάλα τσίμπησε κάπως τελευταία με έναν σημαντικό νόμο του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος όμως χρειάζεται ενίσχυση με το κυρωτικό πλαίσιο, που πρότεινε ο Βορίδης και διορθώσεις αλλά ως εκεί. Βελτιώσεις υπάρχουν αλλά είναι αργές. Ούτε οι αγρότες έγιναν πιο πλούσιοι, ούτε οι συνεταιρισμοί πιο ανθηροί ούτε οι ελληνοποιήσεις πατάχθηκαν. Οι βουλευτές δεν είναι αναίσθητοι απέναντι στον αγροτικό πληθυσμό. Αυτό είναι αλήθεια. Είτε για πραγματικούς λόγους είτε για συναισθηματικούς είτε για αμιγώς ψηφοθηρικούς ενδιαφέρον υπάρχει απ΄ όλες τις πτέρυγες της Βουλής. Κι οι αγρότες καλώς πιέζουν αλλά μερικές φορές ζητούν και λύσεις, που δεν είναι εφικτές. Όμως, από το πραγματικό πρόβλημα μέχρι την πραγματική λύση, επικρατεί χάος. Τα προβλήματα του αγροτικού χώρου έχουν βαθιές ρίζες στο παρελθόν και κακή νοοτροπία, που καλλιεργήθηκε κι από το πολιτικό σύστημα στους αγρότες. Ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ ούτε ο Βορίδης είναι υπεύθυνοι, αλλά το βασικό ζήτημα, είναι η αγροτική εκπαίδευση. Και δεν μιλάμε για αγροτική εκπαίδευση, που είναι ξένη προς τα ελληνικά μεγέθη ούτε για γεωπονική εκπαίδευση. Μιλάμε για αγροτική εκπαίδευση, που θα έχει συνεταιριστικό πρόσημο. Οι αγρότες στην πλειοψηφία τους είναι και δύσπιστοι και επιφυλακτικοί σε αλλαγές, οι οποίες είναι γι΄αυτούς αλλά χωρίς αυτούς. Είναι τρομακτικά δύσπιστοι απέναντι στους συνεταιρισμούς, όχι πάντα άδικα.
Διαχρονικό το πρόβλημα
Από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα αν ανατρέξει κάποιος στα κιτάπια θα δει διαμαρτυρίες, για τη σταφίδα, από παραγωγούς, θα δει διαμαρτυρίες εργατών για τα καπνά, θα δει διαμαρτυρίες για το βαμβάκι, θα δει διαμαρτυρίες για τους αναδασμούς και τον κλήρο, που εξαιτίας της νομοθεσίας επί οθωμανικής αυτοκρατορίας είτε τον πήραν τα μοναστήρια είτε τον πήραν μεγαλοτσιφλικάδες, που πρόλαβαν κι αγόρασαν φτηνά. Είναι διαχρονικό το πρόβλημα και με μερεμέτια, αλλαγές δεν γίνονται. Κι αυτό δεν μπορεί να αλλάξει αν το πολιτικό σύστημα δεν πάρει μία βασική απόφαση: αφενός να κοιτάξει σοβαρά τον αγροτικό χώρο και να πάρει σκληρές αποφάσεις, για αναδασμούς, για ΟΣΔΕ, για ξήλωμα κάποιων, που στη δημόσια διοίκηση είναι για τα πανηγύρια, αφετέρου να μη χαϊδεύει αυτιά. Αν έχει ένα μυστικό ο Μάκης Βορίδης; Παίρνει γρήγορα αποφάσεις (αρέσουν, δεν αρέσουν αυτό είναι άλλο θέμα), ξεφλουδίζει εύκολα το κουκούτσι, τη σάρκα και το περιττό κάνοντας έναν διαχωρισμό στα μικρά, τα μεγάλα ή τα δυσεπίλυτα κι έχει την ικανότητα της πειθούς. Φάνηκε αρκούντως διαβασμένος, για ένα θέμα, που μέχρι πριν επτά μήνες δεν είχε ιδέα. Φάνηκε διατεθειμένος ν΄ αλλάξει κάποια πράγματα, όμως, επανέλαβε σε μεγάλο βαθμό τη διαχειριστική λογική, η οποία «καταπίνει» όλους σχεδόν τους υπουργούς της Αχαρνών με γνώμονα την ιδιωτική πρωτοβουλία παντού. Πότε στείλαμε παραγωγούς με προγράμματα ανταλλαγών εκπαίδευσης, σε ξένες χώρες, που πρωτοπορούν, στο κρασί, στην κτηνοτροφία, στην γεωργία, για ένα τρίμηνο, ένα εξάμηνο, όπως εκπαιδεύουμε πιλότους; Ο γεωπόνος του υπουργείου Γεωργίας, σε μεγάλο βαθμό, από το χωράφι κατάντησε γραφειοκράτης – διεκπεραιωτής.
Γιατί ο Μάκης Βορίδης θα βρεθεί προ εκπλήξεως
Η πραγματικότητα βεβαίως, όπως είπαμε, ξεπερνά τα στενά όρια της Βουλής, οι συνεταιριστές και οι αγροτοσυνδικαλιστές δεν αποτελούν τον μέσο αγρότη, ο οποίος βιώνει τον δικό του Γολγοθά στο σπίτι του. Εν τέλει υπήρξε μία συνομολογία από πλευράς Βορίδη ότι έγιναν πράγματα κι επί ΣΥΡΙΖΑ (Τράπεζα Επενδύσεων, αγορά Κίνας κ.ά.). Ο ίδιος επανέλαβε πως θέλει συναίνεση για το αρδευτικό, που είναι μείζον για τους αγρότες και μίλησε και για το θέμα της αλλαγής της νομοθεσίας της φυτοπροστασίας, της ιχθυοκαλλιέργειας και του γιαουρτιού. Σωστά είναι όλα αυτά. Όμως, η συζήτηση έξω από τη Βουλή, που δεν έγινε ποτέ , είναι ότι στα τέλη του 2019 αυτοκτόνησε πρώην δημοσιογράφος, που έγινε αγρότης αλλά απηύδησε με τα παιχνίδια στην τιμή του γάλακτος στη Θεσπρωτία. Λίγες ώρες πριν την επίκαιρη επερώτηση στη Βουλή, ο πρόεδρος του ΑΚΚΕΛ, Βάκης Τσιομπανίδης ανακοίνωσε από τη σελίδα του στο facebook ότι έφυγε κι άλλος συνάδελφός του αγρότης από την Δράμα με το καλημέρα του 2020. Δεν είναι οι μόνοι, που έφυγαν μέσα στην κρίση αλλά ας είναι οι τελευταίοι. Μέσα στο 2020, όμως, αν δεν γίνει κάτι ο Μάκης Βορίδης θα βρεθεί προ εκπλήξεως, όταν θα έρχονται τα κατασχετήρια στις αγροτικές οικογένειες και θα πηδούν από τα παράθυρα. Η αυλαία μπορεί να έκλεισε στην Βουλή με καλούς οιωνούς λεκτικά αλλά στην πραγματικότητα, αν δεν ληφθούν μέτρα, χθες, και …μη χειρότερα.
