Έχουμε δύο πεθερές, μία Πόντια και μια Μανιάτισσα, που δέχονται δολοφονική επίθεση την ίδια μέρα και ώρα, σε διαφορετικά σημεία της Ελλάδας. Έχουμε και δύο νύφες, που εύχονται να είχαν ορφανούς συζύγους!
Οι δύο γιοι, φυσικά, συνθλίβονται στις συμπληγάδες της μητρικής αγάπης και του έρωτα. Να και μια δημοσιογράφος, που γίνεται φυγάς προκειμένου να αποδείξει την αθωότητά της. Αυτοί είναι οι πρωταγωνιστές του δεύτερου βιβλίου «Η Πενθερά» της δημοσιογράφου Μαρίας Παναγοπούλου, που κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις Εκδόσεις Ψυχογιός. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα βασισμένο σε αληθινές μαρτυρίες, που εξετάζει με το βλέμμα – νυστεριά της Μαρίας, αυτό το διαχρονικό στερεότυπο της Ελληνικής κοινωνίας: τελικά υπάρχουν πεθερές-αράχνες που παγιδεύουν στον ιστό τους νύφες και γαμπρούς ή πρόκειται για ένα άλλοθι των ζευγαριών που δεν καταφέρνουν να κατακτήσουν το «για πάντα»;
Γνωρίζω την Μαρία Παναγοπούλου, δεκαετίες τώρα. Είναι ως συνάδελφος ανεκτίμητη, εργατική, παθιασμένη άνευ διαδρομών, ιντρικγών και ραδιουργιών, ανόητων ανταγωνισμών. Ως γυναίκα τη βρίσκω μια απ τις πιο κομψές Αθηναίες, χωρίς να προσποιείται ή να βιάζει εντυπώσεις. Απλά είναι! Και ως συγγραφέας; Σκέτη απόλαυση! Θέλω πολλά, πολλά να συζητήσουμε, αλλά προέχει η έκδοση της ολοκαίνουργιας αγάπης της, άλλου ένα βιβλίου της, που καθυστέρησε ο κορωνοϊός και που μου έχει κάνει μεγάλη εντύπωση, καταρχήν από τον τίτλο. Μαρία; Πενθερά;…
Η Πενθερά; Πώς προέκυψε ο τίτλος του βιβλίου σου;
«Η πενθερά είναι η γνωστή σε όλους μας πεθερά. Αρχαιοελληνικής προέλευσης λέξη, τη συναντάμε στο αρσενικό γένος σε αρκετά αρχαία κείμενα. Ως προς την ετυμολογία της υπάρχουν διάφορες απόψεις. Στο βιβλίο μου υιοθέτησα αυτήν που ταιριάζει στους ήρωές μου και θέλει τη λέξη «πενθερά» να προέρχεται από τη σύνθεση των όρων «πένθος» και «έρως». «Πενθερά, ο θάνατος του έρωτα», λοιπόν. Όπως λέει και η δημοσιογράφος ηρωίδα μου «τόσους έρωτες έχει πενθήσει η ανθρωπότητα εξαιτίας μιας πεθεράς και άλλους τόσους θρηνεί και θα θρηνήσει, εις τους αιώνας των αιώνων…».
Ταυτίζεσαι με αυτήν την άποψη; Θεωρείς ότι μια «κακιά» πεθερά μπορεί πράγματι να σκοτώσει έναν έρωτα;
«Οι έρωτες είναι εύθραυστοι γενικώς. Απαιτούν συνεχή φροντίδα και στοργή και σίγουρα η ύπαρξη ενός «εχθρού», όπως είναι μια κακιά πεθερά μπορεί να τους τραυματίσει. Δεν είμαι όμως σίγουρη αν είναι ικανή και να τους σκοτώσει. Ένας από τους άντρες που συνομίλησα κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου, χωρισμένος πια, μου είπε μια φράση που επέλεξα να τη βάλω στις σελίδες του: «Αρνούμαι να δεχτώ ότι η σχέση μας διαλύθηκε λόγω της μάνας μου. Αυτό το στερεότυπο, ότι οι μανάδες των γιων καταστρέφουν οικογένειες, με βρίσκει αντίθετο, ακόμη και τώρα, που το βίωσα στο πετσί μου». Άραγε, η άποψη του είναι η απάντηση στο ερώτημα «σκοτώνει η πεθερά τον έρωτα;» Ή μήπως είναι η ρίζα του προβλήματος;».
Έγραψες ένα βιβλίο για μια πενθερά που σκοτώνει τον έρωτα, αλλά το αφιέρωσες στη δική σου πεθερά. Το λες και λίγο σουρεαλιστικό!
«Ότι το λες, το λες! Η αλήθεια είναι πως η Πόντια πεθερά μου, Καλυψώ Βαρβαρίδου Χαρδαβέλλα, έφυγε από τη ζωή όταν ο σύζυγός μου ήταν μόλις πέντε ετών, συνεπώς δεν τη γνώρισα ποτέ. Συζητώντας με φίλες που αντιμετωπίζουν προβλήματα με τις πεθερές τους, αισθάνομαι συχνά την ανάγκη να τους πω ότι η παντελής απουσία της μάνας από τη ζωή του άντρα σου, είναι ίσως πιο δύσκολα διαχειρίσιμη από την παρουσία μιας μάνας που εξελίσσεται σε «κακιά πεθερά». Αλλά αυτό είναι μεγάλη συζήτηση».
Πεθερά δεν έχεις, όμως έχεις έναν 27χρονο γιο, τον Κωνσταντίνο, που κάποια στιγμή θα σε κάνει πεθερά. Θα έκανες δώρο το βιβλίο αυτό στη νύφη σου;
«Κατά αρχάς να σου πω ότι δεν βιάζομαι να αποκτήσω νύφη. Το παιδί μου είναι μικρό ακόμα! Επιπλέον ο Κωνσταντίνος μού ξεκαθάρισε ότι δεν θα αφήσει την κοπέλα του να το διαβάσει. Για να σοβαρευτώ, ομολογώ ότι προσπάθησα σκληρά για να κρατήσω ίσες αποστάσεις ανάμεσα στις πεθερές και στις νύφες του βιβλίου. Το γεγονός ότι οι ιστορίες που χρησιμοποίησα για να πλάσω το μυθιστόρημα είναι αληθινές, μου δημιούργησε μια μεγάλη πίεση γιατί δεν ήθελα να αδικήσω κανέναν. Το εάν και κατά πόσο τα κατάφερα, δεν το ξέρω. Η μία από τις γυναίκες που με ενέπνευσαν για να δημιουργήσω τη Μανιάτισσα νύφη και λόγω επαγγέλματος βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αντιμετώπισης της πανδημίας αυτή τη στιγμή, δεν έχει προφτάσει να το διαβάσει και περιμένω με μεγάλη αγωνία την ετυμηγορία της».
Σε ποια εποχή διαδραματίζεται «Η Πενθερά»;
«Στο σήμερα, ωστόσο από τις σελίδες του βιβλίου περνάνε οι νοοτροπίες, τα ήθη και οι παραδόσεις του Πόντου και κυρίως της Μάνης όπως τα βίωσαν οι δύο πεθερές τη δεκαετία του ‘50 και του ’60. Το θεώρησα αναγκαίο καθώς οι συμπεριφορές αυτών των γυναικών επηρεάζονται από την εποχή στην οποία μεγάλωσαν και από τις ιδιαιτερότητες του τόπου τους. Για τον ίδιο λόγο επέλεξα να χρησιμοποιήσω και τις τοπικές διαλέκτους, την ντοπιολαλιά που λέμε, σε αρκετά σημεία του βιβλίου».
Έχεις άμεση σχέση με τον Πόντο ή τη Μάνη;
«Η σχέση μου με τον Πόντο περιορίζεται στο ότι παντρεύτηκα άντρα Πόντιο κατά το ήμισυ. Ευτυχώς είχα πολύτιμη βοήθεια από μια φοβερή Βορειολλαδίτισσα, που στην ουσία μου έδωσε το υλικό για να πλάσω την Πόντια πεθερά του βιβλίου μου. Με τη Μάνη, όμως έχω σχέση αίματος, καθώς η γιαγιά μου, Κούλα Μπάιζου, ήταν από τα Άλικα, ένα χωριό του Οιτύλου, με χαρακτηριστικούς μανιάτικους πύργους και οχυρά-κατοικίες».
Στο οπισθόφυλλο γράφεις πως αυτό το βιβλίο προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα εάν όντως υπάρχουν πεθερές-αράχνες ή πρόκειται για ένα στερεότυπο που λειτουργεί σαν άλλοθι για κάποια ζευγάρια. Διαβάζοντας το κάποιος θα πάρει την απάντηση;
«Δεν ξέρω εάν θα πάρει την απάντηση που περιμένει, αλλά απάντηση σίγουρα θα πάρει».
Εύχομαι να είναι καλοτάξιδο και να αγαπηθεί από τις αναγνώστριες, νύφες, πεθερές και πενθερές.
«Τι τελειώσαμε; Εγώ έχω κάτι ακόμη να πω. Θέλω να ευχαριστήσω από καρδιάς μια δημοσιογράφο και συγγραφέα που αγαπώ, θαυμάζω και μελετώ τη γραφή της γιατί παίρνω ανεκτίμητα μαθήματα από αυτήν. Μου έκανε δώρο λίγες λέξεις που γράφτηκαν στο «αυτάκι» του οπισθόφυλλου του βιβλίου μου. Λίγες λέξεις που χώρεσαν μέσα τους χιλιάδες εικόνες και συναισθήματα. Το όνομά της είναι Αλεξάνδρα Τσόλκα. Σε ευχαριστώ αγαπημένη»!…
Επίσης σε όλα επί δύο…
