Ελλάδα 2021: ώρα για απολογισμό

ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΙΏΡΓΟ ΣΥΜΝΙΑΝΆΚΗ

Το 2021 πλησιάζει και θα σημάνει την συμπλήρωση των δυο αιώνων από την Ελληνική Επανάσταση. Η επιτροπή “Ελλάδα 2021″ με επικεφαλής την Γιάννα Αγγελοπούλου Δασκαλάκη, έχει αναλάβει την επιμέλεια της εθνικής επετείου, δημιουργώντας μάλιστα βίντεο κλιπ στο Παναθηναϊκό Στάδιο, υπό την μουσική υπόκρουση του γνωστού άσματος του κου Σαββόπουλου “Ας αρχίσουν οι χοροί”.  Η εθνική επέτειος αυτή, είναι μια ξεχωριστή επέτειος, ένα σημείο καμπής στην Ελληνική ιστορία κι αν δεν έχει ληφθεί υπόψη υπό αυτό το πρίσμα από την κοινωνία και το πολιτικό σύστημα, τότε θα πρέπει οπωσδήποτε να ληφθεί ως τέτοιο. Έχουμε μπροστά μας 200 χρόνια ιστορίας να στέκονται ένα προς ένα και να μας κοιτούν στα μάτια. Έχουμε μπροστά μας την έως τώρα διαδρομή του νεοελληνικού κράτους και θα πρέπει να έχουμε τουλάχιστον την υποχρέωση στους εαυτούς μας και στους ανθρώπους που πάλεψαν για την εθνική μας ανεξαρτησία, να προβούμε σε έναν γενναίο απολογισμό και σε έναν σοβαρό στοχασμό της ψυχοσύνθεσης μας.

Είναι προφανές ότι οι επαναστάτες Έλληνες ήταν ήρωες στα πεδία των μαχών. Όμως ήρωες ήταν επίσης οι Έλληνες έμποροι που ενίσχυσαν τον αγώνα, οι πνευματικοί ταγοί και οι ποιητές, οι οποίοι διαμόρφωσαν ηθικό καλλιεργώντας και ενισχύοντας την εθνική συνείδηση του γένους, οι Φιλικοί οι οποίοι ορκίστηκαν να απελευθερώσουν την πατρίδα δρώντας μυστικά και με όρκο σιωπής, οι διπλωμάτες με κύριο πρωταγωνιστή τον Ιωάννη Καποδίστρια, χωρίς τη συμβολή του οποίου δεν θα είχε καμία τύχη η εξέλιξη και η έκβαση της επανάστασης, αλλά και όλοι όσοι συνέβαλαν από την ξεχωριστή ιδιότητα τους, ως Έλληνες. Θα πρέπει να απονέμουμε λοιπόν δάφνες σε όλους και να τους έχουμε εξίσου στην κορυφή της εθνικής μας συνείδησης, μακριά από διχασμούς, προσωπολατρίες, πελατειακές νοοτροπίες και φατριαστικά πνεύματα.  Γιατί οι παραπάνω ενέργειες συνέβησαν πράγματι ανά τακτά χρονικά διαστήματα της κρατικής μας ύπαρξης. Μάλιστα, θα πρέπει να δούμε κατάματα την πραγματικότητα και να αποδεχτούμε, ότι οι πρόγονοι μας στην προσπάθεια τους να επιβιώσουν ως υπήκοοι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, κατέφυγαν σε αυτές ακριβώς τις πρακτικές, μέσω των προεστών και των διαφόρων δικτύων πατρωνίας που αναπτύχθηκαν κατά την τουρκοκρατία, χτίζοντας και υιοθετώντας εθνικές συνήθειες οι οποίες στους επόμενους αιώνες, απέβησαν μοιραίες. Οι Έλληνες πολέμησαν σκληρά για την ελευθερία τους, την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού και την ανεξαρτησία τους. Ωστόσο, στην προκείμενη περίπτωση, ελευθερία σημαίνει κυβέρνηση ενός ανεξάρτητου κράτους και οι Έλληνες δεν ήταν σε θέση για μια τέτοια μετάβαση. Έως εκείνη τη στιγμή και σε επίπεδο πολιτικής στάσης, είχαν απλώς “εκπαιδευτεί”, να εξασφαλίζουν τα όποια κοινωνικά δικαιώματα μπορούσαν να τους εξασφαλίσουν οι κοτζαμπάσηδες για να ζήσουν “αξιοπρεπώς” σε μια Οθωμανική τυραννία.

Έπειτα, με την υπογραφή του πρωτοκόλλου του Λονδίνου, η Εθνική μας ανεξαρτησία ήταν λειψή, διότι εκ των πραγμάτων ήταν αδύνατο να είναι ανεξάρτητο ένα κράτος του οποίου η δημιουργία δεν υπήρχε καν στα σχέδια της τότε Ευρώπης. Η Ελλάδα επιζητούσε ένα κοινό εθνικό όραμα και αυτή η ανάγκη ενσαρκώθηκε στην “Μεγάλη Ιδέα” του Ιωάννη Κωλέττη, η οποία για σχεδόν έναν αιώνα αποτέλεσε την πολιτική πυξίδα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους έως την καταστροφή της Σμύρνης το 1922. Οι Ελληνικές κυβερνήσεις και το πολιτικό σώμα, αναλώθηκε στην προώθηση συμφερόντων και την κάλυψη αναγκών του εκάστοτε κομματικού ακροατηρίου, εξασφάλιση περίοπτων θέσεων στους “δικούς τους” ανθρώπους, αναπαράγοντας πρακτικές δηλαδή των Ελλήνων υπηκόων και των κοτζαμπάσηδων επί τουρκοκρατίας.  Με εξαιρέσεις τον Ιωάννη Καποδίστρια, τον Χαρίλαο Τρικούπη και τον Ελευθέριο Βενιζέλο, το πολιτικό σύστημα δεν αντιμετώπισε τα ουσιώδη προβλήματα που προέκυψαν από την δημιουργία ενός κράτους: Την επένδυση στην οικονομία, την δημιουργία γραφειοκρατικού συστήματος, την προσέλκυση του εξωελλαδικού κεφαλαίου, την σύσταση διοικητικών οργάνων, την δημιουργία δημοκρατικού συντάγματος και την εδραίωση ενός υγιούς πολιτικού συστήματος. Προβλήματα λοιπόν που ταλανίζουν ακόμη και σήμερα την Ελλάδα, έχουν τις ρίζες τους πολύ πριν την έναρξη της επανάστασης. Προβλήματα, που συχνά οδηγούσαν σε αιματηρό αλληλοσπαραγμό, εθνικούς διχασμούς και εμφυλιοπολεμικές συρράξεις.  Τέτοια λοιπόν φαινόμενα μπορούν να ιαθούν με την εδραίωση της δημοκρατίας, με τον εκσυγχρονισμό του κράτους, με την ενίσχυση της ιδιότητας του πολίτη στον μέσο Έλληνα και με την εξομάλυνση της σχέσης του τριγώνου κράτος – πολίτες – πολιτικοί.

Εμείς λοιπόν οι Έλληνες πολίτες, θα πρέπει να έρθουμε πιο κοντά στο κράτος, στις κυβερνήσεις τις οποίες ψηφίζουμε, θα πρέπει να έρθουμε πιο κοντά στο νόμο, πιο κοντά στον διάλογο, διότι ο φανατισμός και η τυφλή υπακοή και προσήλωση σε πρόσωπα και ιδεολογίες μας οδήγησαν σε Εθνικές τραγωδίες. Πάνω από όλα όμως, θα πρέπει να έρθουμε πιο κοντά στην ευθύνη μας και στο βάρος που της αναλογεί, κάνοντας υγιή αυτοκριτική και εξελίσσοντας τόσο τον εαυτό μας, όσο και τον διπλανό μας. Ο Έλληνας, θα πρέπει να ξαναγίνει “ζώον πολιτικόν” και να πάψει να είναι άτομο. Ας είναι λοιπόν το έτος 2021, ένας έτος τολμηρού και γενναίου απολογισμού για όλους του Έλληνες.

Ο Γιώργος Συμνιανάκης, γεννήθηκε στις 26/01/1994 και είναι φοιτητής του τμήματος φιλολογίας, στο ΕΚΠΑ. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα και έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές «Ηθική Αυτουργία», από τις εκδόσεις «Ανώνυμο Βιβλίό», το 2016 και «Ο τοξότης», από τις εκδόσεις «Όστρια» το 2018. Ποιήματα του έχουν δημοσιευθεί στα ηλεκτρονικά περιοδικά: «Homo Universalis», «fractal», «Μονόκλ», «ποιείν», «Με ανοιχτά βιβλία».