Και το δεύτερο νομοσχέδιο Βορίδη – καθώς το πρώτο αφορούσε συνεταιρισμούς – είναι πλέον νόμος του κράτους με τον βαρύγδουπο τίτλο: «Ρυθμίσεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του αγροτικού τομέα». Πρόκειται για άλλη μία μπουρδο-μεταρρύθμιση στον αγροτικό χώρο` ένα αποσπασματικό νομοθέτημα. Στα θετικά της, μόνο, ότι ικανοποιεί κάποια λογικά αιτήματα συλλογικών φορέων (σύνδεση αυγοπαραγωγών με το Άρτεμις, μελισσοκομικό μητρώο, κυρωτικό πλαίσιο για ΠΟΠ προϊόντα κ.ά). Γι΄ αυτό κι υπερψήφισαν επί της Αρχής κι ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΙΝΑΛ ενώ καταψήφισαν ΚΚΕ, Ελληνική Λύση και ΜέΡΑ25. Όμως, οι αγρότες δεν θα γίνουν πλούσιοι μετά το νομοσχέδιο Βορίδη. Δεν θα εκπαιδευτούν καλύτερα. Δεν θα γίνουν καλύτεροι επενδυτές. Δεν θα γίνουν περισσότερο σοφοί. Το προϊόν τους, πάλι, δεν θα αγοράζεται απαραίτητα σε υψηλότερη τιμή. Κι οι παραγωγοί θα εξακολουθήσουν να κλαίνε τη μοίρα τους, γιατί οι τιμές σε μία ελεύθερη αγορά υπό κανονικές συνθήκες, συχνά κατρακυλούν. Εν ολίγοις, όπως είπε, η βουλευτίνα ΣΥΡΙΖΑ της Χαλκιδικής, Κυριακή Μάλαμα: «…και τηγανίτα…ιτς», δηλαδή τίποτα.
Ο Μάκης Βορίδης από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ΔΕΝ βγαίνει νικητής
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Μάκης Βορίδης είναι αρκετά ευφυής για να καταλάβει ότι ο αγροτικός χώρος έχει τόσα προβλήματα, που δεν ξέρεις, από πού να τα πρωτοπιάσεις. Είναι σαν μια μπλούζα, που είναι τρύπια από παντού και πας να κάνεις μπαλώματα, αντί να την πετάξεις, και να φτιάξεις μία καινούργια. Στα προσόντα του είναι πως ενίοτε ακούει. Το ποιους ακούει είναι ένα άλλο θέμα. Και το χειρότερο είναι πως ήρθε μετά τον Σταύρο Αραχωβίτη στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, που ως γεωπόνος από καλό συνεταιρισμό με γνώση της αγοράς, ήξερε και τι του γινόταν. Απ΄ αυτό το υπουργείο όμως, ο Μάκης Βορίδης δεν βγαίνει νικητής. Κι αν ήταν βουλευτής επαρχίας, θα αντιλαμβανόταν πόσο τσαλακωμένος βγαίνει. Παρά τη διάθεσή του να δουλέψει το αντικείμενο, γρήγορα αντιλήφθηκε ότι οι δομές του υπουργείου Γεωργίας είναι τόσο απαρχαιωμένες, που θα έπρεπε να ξηλωθεί όλο το πουλόβερ. Με φωτεινές εξαιρέσεις (Μάμαλης, Θυμάκης, κ.ά.), που κατέχουν το αντικείμενο, είχε ν΄ αντιμετωπίσει και διάφορα γαλάζια παιδιά, που μόλις τον είδαν να΄ρχεται, πήγαν να πιάσουν στασίδι. Είχε ν΄ αντιμετωπίσει κι άλλα υψηλόβαθμα στελέχη της ΝΔ, άσχετα με το αντικείμενο, που του κουβαλούσαν κάθε πικραμένο, προκειμένου να βολέψουν τις συμπάθειές τους, σε κάποια υπηρεσία ή σε κάποιον οργανισμό. Ο Μάκης Βορίδης δεν είναι άγνωστος στην πολιτική σκηνή αλλά ούτε ο βασικός φταίχτης για τον αγροτικό τομέα. Αφήνει ένα πετραδάκι πίσω του. Δεν αφήνει καμία βαριά κληρονομιά. Βρήκε κάποια πράγματα από τον ΣΥΡΙΖΑ, γιατί το δίδυμο Αραχωβίτη – Τελιγιορίδου άνοιξε αρκετά θέματα και δρομολόγησε 32 έργα υποδομής κι ο ίδιος ορθώς συνέχισε και το ζήτημα της επενδυτικής τράπεζας. Νωρίτερα άνοιξε κάπως το απόστημα των ελληνοποιήσεων-βοσκοτόπων κι ο Βαγγέλης Αποστόλου αλλά και την κάρτα για τη ρευστότητα. Βασικές τομές στον τομέα της Γεωργίας έκανε το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου με τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα αλλά με τα μνημόνια άφησε τους αγρότες στην τύχη τους με την πώληση της Αγροτικής Τράπεζας. Η Νέα Δημοκρατία ήταν πιο φοβική κι είχε στραμμένο το βλέμμα της μόνο στην αγορά, και με φωτεινές εξαιρέσεις και στον άνθρωπο. Αναλόγως με το ποιος ήταν στο τιμόνι η πλάστιγγα έγερνε προς ιδιώτες ή συνεταιρισμούς.
Μητρώα , την εποχή της ψηφιακής επανάστασης!
Ο Μάκης Βορίδης είναι αρκετά ευφυής, για να ξέρει ότι και με το 2ο νομοσχέδιο, που φτιάχτηκε επί ημερών του, δεν φέρνει την άνοιξη στον αγροτικό χώρο. Προσπάθησε να κάνει διαχείριση μίας κατάστασης, δίνοντας λύση σε ήσσονος σημασίας θέματα. Καλώς. Δεν το πετάμε. Δεν θα γίνει οργασμός συνεταιρισμών με τον πρώτο νόμο του, που βάζει στο παιχνίδι των συνεταιριστικών οργανώσεων και ιδιώτες. Δεν θα συναγωνίζονται οι μαθητές του Λυκείου ποιος θα μπει πρώτος στο Γεωπονικό, όσο κι αν είναι ένα εξαιρετικό Πανεπιστήμιο. Δεν θα αλλάξει η παραγωγή – γάλακτος κρέατος, επειδή εκείνος πέρασε το κατώφλι της Αχαρνών. Έφερε ένα νομοσχέδιο, που φέρνει κολώνες για τη νοθεία τροφίμων αλλά είναι στηριγμένο στην άμμο και χωρίς σκεπή. Λείπει η ουσία, ο ελεγκτικός μηχανισμός, ο κόσμος, που θα κάνει τους ελέγχους. Μιλάμε για μελισσοκομικό μητρώο, την εποχή της ψηφιακής επανάστασης; Δηλαδή τα μητρώα που υπάρχουν στον ΟΠΕΚΕΠΕ τι είναι;
Διαχειριστική λογική κι η ευθύνη των παραγωγών
Η αγροτική άνοιξη ούτε ήρθε ούτε πρόκειται να έρθει, κατά αυτόν τον τρόπο, γιατί είμαστε μία μικρή χώρα, που δυσκολεύεται ν΄ ανταγωνιστεί μεγάλες αγορές. Ζούμε μέρες κλιματικής αλλαγής κι ακόμη το κουβεντιάζουμε τι πάει στραβά στον ΕΛΓΑ. Αντί να ζητούν οι αγρότες περισσότερα έργα υποδομής ζητούν περισσότερες επιδοτήσεις. Αντί να ζητούν περισσότερα χρήματα για αντιχαλαζικά δίχτυα ζητούν επιδότηση για το προϊόν τους. Αντί να ζητούν περισσότερη εκπαίδευση ζητούν διατίμηση. Αλλά έτσι έμαθε και τους αγρότες το πολιτικό σύστημα και κάποια καλά δικά τους παλικάρια. Αντί το πολιτικό σύστημα να τους μάθει πώς να ψαρεύουν καλύτερα, τους έμαθε να ζητούν ψάρια και ν΄ αγοράζουν ακριβά και τα καλάμια. Οι Έλληνες παραγωγοί παράγουν ωραία , ποιοτικά προϊόντα αλλά αδυνατούν με φωτεινές εξαιρέσεις να καλύψουν μία αγορά. Δεν ξέρουν πως το ίδιο προϊόν, που είναι άριστο μπορεί να μην πωληθεί στο ράφι αλλά να κάνει θραύση , αν έχει επάνω τη φάτσα του Ρουβά. Μπορεί να αγοράσουν το πιο ακριβό τρακτέρ, αλλά να μη διαφημίσουν πουθενά το εμπόρευμά τους. Φοβούνται αντί να συσπειρωθούν για να φτιάξουν 10 τόνους λάδι κι ο καθένας βγάζει τη δική του ετικέτα.
Η στρατηγική των… επιδοτήσεων!
Η στρατηγική από το κεντρικό κράτος βασίστηκε σε απόδοση επιδοτήσεων κι όχι στον εκσυγχρονισμό του τομέα, για ψηφοθηρικούς λόγους. Στρεβλώσεις επί στρεβλώσεων, από διάφορους τυχάρπαστους ξερόλες ακόμη και με περγαμηνές στον αγροτικό χώρο, που ενώ δεν έχουν φτιάξει ποτέ μισό κοτέτσι, για να ξέρουν τι συμβαίνει στην πραγματικότητα, πουλάνε συμβουλές. Όμως, οι τομές, που αφορούν στον αγροτικό χώρο, δεν αναφέρονται μόνο στο να μην παίρνουν 10 νοματαίοι τις επιδοτήσεις κι οι υπόλοιποι να πεινάνε. Ο νέος νόμος Βορίδη δεν ακούμπησε καν, το βασικό πρόβλημα που επανήλθε στο προσκήνιο λόγω της πανδημίας: ό, τι χρειαζόμαστε διατροφική επάρκεια σε βασικά αγαθά. Ο, τι από ένα μπραφ κινδυνέψαμε αν κλείσουν τα σύνορα να μείνουμε χωρίς βασικά είδη διατροφής. Το κεντρικό κράτος σε συνεργασία με τις Περιφέρειες δεν μπορεί να μην έχει λόγο στην παραγωγή μίας χώρας. Είναι σαφές ότι δεν θα υποφέρει η Ελλάδα άμα δεν γίνονται εισαγωγές μπανάνας. Κρέατος όμως;
Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το υπουργείο των Παιδιών…
Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δεν είναι μόνο των παραγωγών. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης είναι υπουργείο των Ανθρώπων. Των παραγωγών, των εμπόρων και των καταναλωτών. Κάθε άνθρωπος, είτε παράγει είτε όχι, τρώει για να ζήσει. Είναι το Υπουργείο των Παιδιών, γιατί τρώνε, για να τα μεγαλώσουμε. Αν δεν παράγεις τίποτα, δεν μπορείς να έχεις ούτε βιομηχανία, ούτε μεταφορές ούτε κατανάλωση. Η γεωργική – κτηνοτροφική – αλιευτική – δασική παραγωγή μίας χώρας δίνει δουλειά και στη βιομηχανία και στον τουρισμό και στις επενδύσεις και στις εξαγωγές. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης δεν αφορά μόνο στο εισόδημα του παραγωγού, το οποίο θα πρέπει να είναι αξιοπρεπές, για να μπορεί να ζήσει στην ελληνική ύπαιθρο. Αφορά στην κοινωνική συνοχή, σε απομακρυσμένες κι ευαίσθητες ακριτικές περιοχές. Αφορά στη οικονομία της χώρας, στο ΑΕΠ της, στη βιομηχανία, στην οικονομία, στην αύξηση των εξαγωγών, στη μείωση των εισαγωγών, που αυξάνουν τα ελλείμματα και κόβονται διαρκώς μισθοί και συντάξεις. Αφορά στη δυνατότητα μιας χώρας να μπορεί να πληρώνει λεφτά για την άμυνα, όταν έχει γείτονες που την επιβουλεύονται. Αφορά και στη δυνατότητα των ίδιων των παραγωγών να βγάζουν λεφτά και να φορολογούνται κι όχι να σκέφτονται πως θα φορολογηθούν όλοι οι υπόλοιποι, εκτός απ΄ αυτούς. Πάμε λοιπόν στη νέα ΚΑΠ (2021-7) κοιτάζοντας πως πάλι θα μοιράσουμε τη φτώχειά μας;
Ποιότητα και ποσότητα
Κατά καιρούς ακούγονται διάφορα από περισπούδαστους καθηγητές, που έχουν κατοικοεδρεύσει στο υπουργείο Γεωργίας, αλλά δεν έχουν δουλέψει έξω απ΄ αυτό. Ό, τι η Ελλάδα μπορεί να ασχοληθεί μόνο με την αιγοπροβατοτροφία γιατί εκεί έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα. Ό, τι η Ελλάδα δεν πρέπει να παράγει βαμβάκι, γιατί δεν έχουμε νερό, ότι η Ελλάδα πρέπει να σταματήσει να έχει ενεργοβόρες καλλιέργειες. Κολοκύθια τούμπανα. Το καλό προϊόν, πάντα μπορεί να πουληθεί, γιατί πια είναι θέμα μάρκετινγκ αρκεί να γνωρίζεις από πριν τους όρους του παιχνιδιού. Χώρες όπως το Κατάρ, ξεκίνησαν αγελαδοτροφικές μονάδες και χώρες όπως η Ολλανδία παράγουν με τα ίδια στρέμματα ή όπως το Ισραήλ, μ΄ αυτό το κλίμα, χι φορές περισσότερο από εμάς. Η Ελλάδα στην αιχμή της είχε πολλές χιλιάδες βούβαλους αλλά αν δεν υπήρχε το σχετικό πρόγραμμα της ΕΕ με τα μυαλά που κουβαλάμε, παρά λίγο, να εξαλειφθούν. Η Ελλάδα είχε χιλιάδες γαϊδούρια. Είναι γελοίο να μιλάμε για κλιματική αλλαγή και να αντιμετωπίζουμε τα μεγάλα ζώα λες κι είναι οι φονιάδες του περιβάλλοντος, αντί να εκμεταλλευθούμε ακόμη και τα απόβλητά τους για ενέργεια.
Η τεχνολογία μας δίνει πολύ μεγάλα πλεονεκτήματα σε σχέση με το παρελθόν. Μας δίνει τη δυνατότητα να μειώσουμε τη χρήση νερού, να εκμεταλλευθούμε τον ήλιο μας, να βάλουμε τζάμια, που είναι πράσινης τεχνολογίας, να μειώσουμε το κόστος ενέργειας με βιοαέριο. Για να μην είναι ασκήσεις επί χάρτου, πρέπει να δώσουμε γνώση και κίνητρα στους αγρότες. Εμείς κοιτάμε μόνο πως θα πάρουμε το καινούργιο γερμανικό τρακτέρ, κι ας πεινάμε για να μας κουνάει ο Σόιμπλε και το δάχτυλο. Ο συγκεκριμένος νόμος Βορίδη, που επικεντρώνεται κυρίως σε ελληνοποιήσεις – νοθεία και ζητά πίσω τα λεφτά από τους συνεταιρισμούς, βάζει κάποια λιθαράκια στο μακρύ δρόμο της παραπλάνησης καταναλωτή και της στρέβλωσης της αγοράς και των παραγωγών. Είναι ουσιαστικά μία συνέχεια ενός νομικού πλαισίου, που ξεκίνησε ο ΣΥΡΙΖΑ, με το θέμα της αναγραφής της χώρας προέλευσης του γάλακτος με αυστηρό κυρωτικό πλαίσιο ιδίως για τα ΠΟΠ. Είναι ζήτημα βέβαια ποιοι συνεταιρισμοί θ΄ αντέξουν.
Στα όρια τους και μες στην αγανάκτηση οι παραγωγοί και οι πληγές της κλιματικής αλλαγής στις καλλιέργειες…
Τέρμα λοιπόν οι ελληνοποιήσεις κι η νοθεία; Να πανηγυρίσουμε; Ας αλλάξει πλευρό κι ο Βορίδης – παρά τις όποιες καλές προθέσεις. Το θέμα είναι πολυσύνθετο και κυρίως αφορά στον ελεγκτικό μηχανισμό. Διότι όσα και πρόστιμα να έχεις, όταν σε νησιά, που ο τουρισμός τα προηγούμενα χρόνια χτυπούσε κόκκινο, έψαχναν υπάλληλο του ΕΦΕΤ με το κιάλι, τότε ποιος φταίει που ενίοτε ανθεί η μαϊμουδο-φέτα; Όταν υπάρχουν βιομηχανίες, που έχουν παράρτημα στο εξωτερικό και το γάλα, μπαίνει με κανονικές διαδικασίες, όπως εξήγησε η εισηγήτρια του ΚΚΕ, Διαμάντω Μανωλάκου, τι ακριβώς λέμε; Ο Μάκης Βορίδης έκανε αυτό που μπορούσε καλύτερα. Από το Κάπα που ήταν το υπουργείο, το πήγε στο Κάπα1. Ως εκεί. Ούτε μεταρρύθμιση της προκοπής της έκανε, ούτε θα τον θυμούνται ως τον Μάο Τσε Τουνγκ της Γεωργίας. Οι κτηνοτρόφοι βογκάνε. Μέσα στις γιορτές του Πάσχα, αγανάκτησαν. Οι ψαράδες είναι στα όριά τους. Όσοι βουλευτές της ΝΔ στάθηκαν σοβαρά στο βήμα, όπως π.χ. ο Νίκος Ταγαράς, η Παρασκευή Βρυζίδου κ.ά. εξήγησαν πως το νομοσχέδιο αποτελεί μία αρχή, για να δώσει λύση στις παράνομες ελληνοποιήσεις. Το πρόβλημα των χαμηλών τιμών ή το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής, όπως επεσήμανε ο Γιάννης Ανδριανός, από τη ΝΔ Αργολίδας, παραμένουν. Κι ο Ανδριανός προφανώς τα είπε αυτά διότι έχει φάει πολλές μέρες της ζωής του κυνηγώντας να προχωρήσει το αρδευτικό έργο του Αναβάλου, όπως κι ο πρώην υπουργός, Γιάννης Μανιάτης από το ΚΙΝΑΛ, που δεν εκλέχθηκε. Γιατί ο κ. Ανδριανός ξέρει στην πράξη τι σημαίνει κλιματική αλλαγή. Ξέρει πως καταργήθηκε το αργείτικο πεπόνι από το χάρτη, το πιο γευστικό ελληνικό πεπόνι, λόγω της υφαλμύρωσης.
Ο ανύπαρκτος εκσυγχρονισμός του αγροτικού τομέα
Ο εκσυγχρονισμός του ελληνικού αγροτικού τομέα, δυστυχώς, στο σύνολό του, δεν έχει έρθει ακόμη. Γιατί το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο οι υποδομές. Είναι η μεγάλη εκπαιδευτική ανισότητα μεταξύ των παραγωγών, η οποία εντείνεται από περιοχή σε περιοχή. Ο γεωργός του δημοτικού στη Λάρισα, με τον γεωργό του δημοτικού στη Θεσπρωτία, είναι η μέρα με τη νύχτα. Ο κτηνοτρόφος της ορεινής Πίνδου παράγει καλύτερο προϊόν, από τον παραγωγό του κάμπου. Η ποιοτική αυτή αλλαγή –πλην μικροβιακού φορτίου -όμως, δεν φαίνεται στην τιμή. Υψηλόβαθμο στέλεχος μεταποιητικής εταιρίας, μας εξηγούσε, ότι ακόμη κι αν ένα γεωργικό προϊόν είναι καλύτερο τους κρεμά στο θέμα της τιμής, η βιομηχανία. Το ελληνικό υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης λοιπόν τι βλέπει; Την μαύρη τύφλα του βλέπει. Πληρώνεται το ίδιο αυτός που χρεώθηκε και μόχθησε για τη μονάδα του, από εκείνον, που περνάς και βρωμοκοπάει ο ο τόπος. Ο παραγωγός, ο οποίος κάνει ό, τι πρέπει για το λάδι του, πληρώνεται το ίδιο με κάποιον, που αφήνει τα χωράφιά του παρατημένα με αποτέλεσμα να κολλούν και τα γειτονικά δάκο. Ο Μάκης Βορίδης, είναι αρκετά ευφυής για να ξέρει πως ο ίδιος ο αγροτικός τομέας δεν αντέχει σε σαρωτικές αλλαγές αφενός γιατί το έλλειμμα εκπαίδευσης του μέσου Έλληνα παραγωγού, τον εμποδίζει να δει πέρα από το μύτη του παρότι παράγει εξαιρετικά προϊόντα και αφετέρου γιατί θα έπρεπε να έρθει σε ρήξη με ορισμένα γαλάζια παιδιά, που θα ξεσήκωναν τους αγρότες στην ύπαιθρο. Κι ενώ η Νέα Δημοκρατία έχει ορισμένους παραγωγούς, που πραγματικά θα τους ζήλευαν κι άλλα κόμματα, έχει και λουλούδια, που ποδηγετούν και καταστρέφουν τον αγροτικό χώρο.
Ένα εντελώς ξεπερασμένο μοντέλο υπουργείου
Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης λειτουργεί μ΄ ένα ξεπερασμένο μοντέλο για την εποχή. Χρόνια τώρα, ο αγροτικός τομέας ταλανίζεται από μικροσυμφέροντα αλλά κι από ιδεοληψίες, δεξιές κι αριστερές. Μικροσυμφέροντα, που δυστυχώς αθροίζοντάς τα, όλα μαζί είναι πολλά και μεγαλύτερα, ίσως, από άλλους κλάδους. Συμφέροντα που έχουν να κάνουν με τις εισαγωγές τροφίμων, συμφέροντα, που έχουν να κάνουν με τα λιπάσματα, συμφέροντα κομματικά, όπου ο καθένας βαφτίζει το κρέας ψάρι, συμφέροντα τοπικά, που έχουν να κάνουν με προϊόντα κι υπηρεσίες, συμφέροντα εξαγωγικά, που δεν θέλουν να πάρει τιμή μεγάλη ο παραγωγός, για να μη χάσουν το πλεονέκτημα συγκεκριμένων αγορών, συμφέροντα με τους σπόρους, συμφέροντα δημοσιοϋπαλληλικά στο πλαίσιο ενός άκρατου ωχαδερφισμού κ.ά. Τι θα κάνει ο κ. Μ. Βορίδης; Προφανώς στον επόμενο ανασχηματισμό, αφού ήταν τόσο καλό παιδί κι έφτιαξε και δυο νόμους τσακ μπαμ και δεν κατέβηκαν κι οι αγρότες και στον δρόμο, μάλλον θα πάρει την πολυπόθητη μεταγραφή γι΄ άλλο υπουργείο. Άλλη ερώτηση;
