Ξεναγός. Ξένος και άγω. Παρουσιάζω σε επισκέπτες ένα μέρος, περιγράφω την τοπολογία και την ιστορία μίας περιοχής. Ξένος. Η λέξη «ξένος» απέκτησε μία αρνητική έννοια, την έννοια του εχθρού και μία θετική, η οποία κι έχει υπερισχύσει, αυτή δηλαδή του επισκέπτη από άλλη πόλη ή χώρα και τον οποίο πρέπει να φιλοξενούμε με σεβασμό. Ο Ξένιος Ζευς καθώς κι η Ξενία Αθηνά, όπως κι οι Διόσκουροι, προστάτευαν τους ξένους, μίας που η φιλοξενία θεωρούνταν πράξη αρετής. Από τη λέξη ξένος προέρχεται και η λέξη πρόξενος. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ξεναγοί θεωρούνται οι πρεσβευτές της χώρας στους ξένους. Στους επισκέπτες δηλαδή, όχι στους ξένους σαν αγνώστους. Από τη δεκαετία του ’50, όταν η Ελλάδα έβγαινε βαθιά λαβωμένη από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο, το κράτος διαισθανόμενο τη σημασία της σωστής προβολής της χώρας στους επισκέπτες, ίδρυσε τη Σχολή Ξεναγών, για την κατάρτιση, εκπαίδευση και παρουσίαση της Ελλάδας στους ξένους.
Όχι τυχαία, το σωματείο Ξεναγών που δημιουργήθηκε, είχε αιγίδα του τον Ξένιο Δία. οι ξεναγοί ανέλαβαν το πολύ δύσκολο έργο της παρουσίασης του αέναου Ελληνικού πολιτισμού. Της, τόσο σημαντικής ιστορίας μιας χώρας, που έκτισε τις βάσεις αυτού που ονομάζουμε Δυτικός Πολιτισμός, και όχι μόνο, μια που ο Ελληνικός πολιτισμός έχει παγκόσμια εμβέλεια. Οι επισκέπτες πολλοί. Από τις τέσσερις γωνιές του κόσμου. Όλοι με όνειρο ζωής: να δουν την Ακρόπολη, τους Δελφούς-τον Ομφαλό της Γης, το θέατρο της Επιδαύρου, τις Μυκήνες, τα νησιά, τα υπέροχα τοπία της, τους ανθρώπους της. και οι ξεναγοί ανέλαβαν την αποστολή να ανοίξουν αυτά τα παράθυρα στους επισκέπτες. Kι η ανταμοιβή ήταν αυτό που βλέπαμε να καθρεφτίζεται στα μάτιά τους : θαυμασμός, συγκίνηση, αλλά και έκπληξη, σεβασμός. Πολλοί, τα πρώτα χρόνια, πίστευαν, πριν από τις τηλεοράσεις και το διαδίκτυο, ότι οι Έλληνες κυκλοφορούσαν ακόμα με χλαμύδες και σανδάλια. Ίσως ακόμα και τώρα κάποιοι να το πιστεύουν. Γι’ αυτό στα τουριστικά μαγαζιά κάνουν θραύση τα σανδάλια, τα αρχαιοπρεπή φορέματα και κοσμήματα. Ή ίσως θέλουν να νιώσουν για λίγο Έλληνες. Μεγάλη τιμή αυτό για μια τόση δα χώρα…
Όμως η Ελλάδα δεν είναι μόνο η… χλαμύδα. Δεν είναι μόνο ”This is Sparta”. Ελλάδα είναι πολλά περισσότερα. Είναι κι η Ελλάδα των προϊστορικών χρόνων, της Ρωμαϊκής περιόδου με τα εξίσου σημαντικά μνημεία. Είναι το Βυζάντιο, τα μοναστήρια αλλά και τα εξωκκλήσια που ξεφυτρώνουν σε κάθε στροφή. Τα κάστρα της Φραγκοκρατίας. Ελάχιστοι γνωρίζουν ότι η Ελλάδα έχει κάστρα παντού.
Ελάχιστοι γνώριζαν ότι η Ελλάδα έχει τόσα πανέμορφα βουνά, τόσα μαγευτικά χωριά, τόσο μυρωδάτη άνοιξη, τόσα αγριολούλουδα, τόσα ποτάμια, τόσες πηγές, τόσο πράσινο, τόσα δάση. Νόμιζαν ότι ήταν ένα κομμάτι ξερής Γης.
Κι ο ξεναγός ήταν εκεί, σε κάθε στροφή του τουριστικού λεωφορείου να τους ανοίξει ένα ακόμη παράθυρο στην ομορφιά, στην Ιστορία, στην μαγεία αυτής της χώρας αλλά και στον πόνο. Λίγοι γνώριζαν πόσο υπέφερε αυτή η χώρα διαχρονικά από πολέμους, κατοχές, διωγμούς, γενοκτονίες, ξεριζωμούς, διώξεις. Κι οι πληγές αυτές σε κάθε βουνό, σε καθε χωριό. Κι έβλεπες στα μάτια τους το θαυμασμό που αυτή η χώρα, η τόσο μικρή, έκανε τόσα πολλά, υπέφερε τόσα πολλά. Αυτό το έργο του ξεναγού, πολλοί δεν γνωρίζουν, πολλοί λίγοι καταλαβαίνουν.
Ξεκίνησα να δουλεύω σαν ξεναγός το 1981. Πέρασαν πολλά χρόνια από τότε. Μία ολόκληρη ζωή. Τώρα πια που γράφω τις τελευταίες σελίδες αυτής της διαδρομής, νοιώθω περήφανος, γιατί υπηρέτησα αυτό το επάγγελμα και αυτή τη χώρα σωστά, με συνέπεια και αγάπη. «Τον αγώνα, τον καλό αγωνίστηκα, τον δρόμο τελείωσα, την πίστη διατήρησα» Απόστολος Παύλος. Β’ προς Τιμόθεον .
Ο υπέροχος κύριος Κρίτων Πιπέρας είναι πρόεδρος του Σωματείου Διπλωματούχων Ξεναγών
