Τράμπ Vs Μπάιντεν: Ο νικητής τα παίρνει όλα!

ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΠΡΑΤΑΝΟ

Μπορεί το σύνολο των αξιόπιστων δημοσκοπήσεων να παρουσιάζε τον Μπάιντεν ως αδιαφιλονίκητο νικητή των αμερικανικών προεδρικών εκλογών, ωστόσο ο πλανήτης εξακολουθεί να παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τη διαδικασία. Άλλωστε, είναι τόσο κοντινό το παράδειγμα των εκλογών του 2016, όταν το φαβορί και νικήτρια σε απόλυτο αριθμό ψήφων, Χίλαρι Κλίντον, ηττήθηκε από τον πρόεδρο Τραμπ, που οι πληγές δεν έχουν επουλωθεί πλήρως. Αντιθέτως, έχουν αυξηθεί. Ποια είναι όμως εκείνα τα δεδομένα που συγκρατούν το χαμόγελο από τα πρόσωπα των Δημοκρατικών -και των δημοκρατών παγκοσμίως; Υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα που βοηθούν στην κατανόηση των αμερικανικών εκλογών και των μηχανισμών τους.

Η πόλωση

Ένα πρώτο στοιχείο που αξίζει της προσοχής μας είναι πως έχει αλλάξει δραματικά ο πολιτικός χάρτης της χώρας. Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι δεν δίνουν πια τη «μάχη του κέντρου», δεν προσπαθούν δηλαδή να κερδίσουν τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους, αντιθέτως… Από το 2004 κι έπειτα, κλιμακούμενα, οι υποψήφιοι προσπαθούν να συσπειρώσουν τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους και αποφεύγουν τα «ανοίγματα». Απευθύνονται κατά κύριο λόγο στο ακροατήριο τους λόγω της υψηλής πόλωσης που έχει επιτευχθεί έπειτα από τις εκλογές του 2000, όπου ο Τζορτζ Μπους Τζούνιορ κέρδισε με διαφορά μερικών εκατοντάδων ψήφων τον Αλ Γκορ. Η πόλωση ήταν και η απάντηση του επιτελείου του Τραμπ στους δείκτες δημοφιλίας: Δεν έχει σημασία αν είναι συμπαθής στους πολλούς, αρκεί οι ψηφοφόροι του να προσέρχονται στις κάλπες.

Ποιος θα κερδίσει τα «ντέρμπι»;

Κατά πρώτον, δεν είναι το εθνικό ποσοστό που εξασφαλίζει την προεδρία. Το εκλεκτορικό σώμα (538 μέλη) που συγκροτείται αμέσως μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων είναι εκείνο που ψηφίζει για τον Πρόεδρο και τον Αντιπρόεδρο. Το εκλεκτορικό σώμα αποτελείται από τους νικητήριους συνδυασμούς κάθε Πολιτείας -το αμερικανικό σύστημα δεν είναι αναλογικό, αλλά χαρακτηρίζεται ως «the-winner-takes-it-all». Αυτό σημαίνει πως όποιο κόμμα κερδίσει τις τις πολιτείες με τους περισσότερους εκλέκτορες, εξασφαλίζει και την προεδρεία. Υπάρχουν πολιτείες που είναι «βαμμένες» -σαν την πράσινη Κρήτη του ΠΑΣΟΚ. Τέτοιο παράδειγμα είναι η Καλιφόρνια (βλ. λ. Hollywood) ή η Νέα Υόρκη, όπου οι υποψήφιοι των Ρεπουμπλικανών δεν μπαίνουν καν στον κόπο να διεκδικήσουν. Υπάρχουν όμως και εκείνες οι πολιτείες που εκλέγουν ανάλογα με τον υποψήφιο ή την προτεινόμενη πολιτική και είναι γνωστές ως Swing States. Πάντοτε το παιχνίδι παίζεται σε αυτές τις συγκεκριμένες πολιτείες, που μαζί με εκείνες που εμφανίζουν στις δημοσκοπήσεις τους δύο υποψηφίους «κοντά», ονομάζονται επίσης και Battlegrounds. Οι πολιτείες που μπαίνουν στο μικροσκόπιο είναι η Αριζόνα, το Κολοράντο, η Φλόριντα, η Τζόρτζια, η Αϊόβα, το Μέιν, το Μίτσιγκαν, η Βόρεια Καρολίνα, το Οχάιο, η Πενσυλβάνια, το Τέξας, το Ουισκόνσιν. Έτσι, το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών θα κριθεί από το ποιος θα κερδίσει τις συγκεκριμένες πολιτείες.

Το «προβάδισμα» του Τραμπ

Ο περιορισμένος ενθουσιασμός των δημοκρατικών, παρά το γεγονός πως στις δημοσκοπήσεις ο Biden δείχνει να πηγαίνει πολύ καλά, έχει να κάνει με τον αριθμό των δημοκρατικών που σκοπεύουν να ψηφίσουν. Είναι ξεκάθαρο πλέον πως για την ήττα της Χίλαρι Κλίντον έφταιγε το μεγάλο ποσοστό αποχής των μαύρων ψηφοφόρων που ψήφιζαν τον Ομπάμα, αλλά και της υψηλής συσπείρωσης που κατάφερε ο Τραμπ.  Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ μπορεί να μην απολαμβάνει υψηλής αποδοχής, ωστόσο οι ψηφοφόροι του χαρακτηρίζονται από τον φανατισμό, και είναι κάτι παραπάνω από σίγουρο πως καμία ψήφος δεν θα πάει χαμένη. Σε αντιδιαστολή, η ραθυμία των δημοκρατικών ψηφοφόρων είναι χαρακτηριστική, για αυτό και ο Τραμπ σήκωσε ψηλά το θέμα της επιστολικής ψήφου. Μάλιστα, προσπαθεί με κάθε τρόπο να ακυρώσει τις ψήφους μέσω αποστολών, ψήφοι που φτάνουν ήδη τις 9 εκατομμύρια (η ψηφοφορία μέσω επιστολών έχει ξεκινήσει ήδη). Υπολογίζεται πως λόγω COVID-19 περισσότεροι από 87 εκατομμύρια ψηφοφόροι είχαν ψηφίσει μέσω ταχυδρομείου, μέχρι την περασμένη Παρασκευή -το 63% των συνολικών ψήφων των προηγούμενων εκλογών. Ήδη, ο Τραμπ έχει δηλώσει σε όλους τους τόνους πως οι νομικοί του σύμβουλοι θα «αναλάβουν» τη διαδικασία την επομένη των εκλογών, ενώ ήδη κατατίθενται ενστάσεις σε πολιτειακό επίπεδο από τους Ρεπουμπλικανούς. Θα καταφέρει ο Biden να κινητοποιήσει τους μαύρους ψηφοφόρους και τους λατίνους, τους οποίους ο Τραμπ έχει πολλάκις προσβάλλει; Η Κλίντον δεν τα είχε καταφέρει, πάντως. Αυτή τη φορά όμως, υπάρχει το κίνημα του Black Lives Matter και οι νεκροί λόγω ρατσιστικής αστυνομικής βίας. Και αν αυτό δεν συγκινεί τους λευκούς ψηφοφόρους, τότε η επιπόλαιη αντιμετώπιση του κορονοϊού, στα όρια της εγκληματικής αμέλειας, ίσως να αρκετό για να τους κάνει να σηκωθούν από τους βαθείς καναπέδες τους.

Η επιλογή της Ομογένειας

Ας πούμε πως είναι κοινό μυστικό ότι οι ομογενείς των ΗΠΑ στήριξαν τον Τραμπ στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές. Και αν θέλουν να είναι ειλικρινείς θα πρέπει να παραδεχτούν πως απογοητεύτηκαν από την επιλογή τους -εξαιρούνται οι billionaires. Ο Τραμπ ως πρόεδρος των ΗΠΑ επέδειξε μια αξιοσημείωτη ανοχή προς τον Ταγίπ Ερντογάν, επιτρέποντάς του δια της αφωνίας του, να προβεί σε διάφορες αποσταθεροποιητικές κινήσεις που επέφεραν ανατροπή των εύθραυστων ισορροπιών, τόσο στη Μέση Ανατολή, όσο και στο Αιγαίο. Δεν είναι τυχαίο πως οι δυο τους έχουν βρει μια κοινή γλώσσα, ίσως λόγω της ταύτισης απόψεων και ιδεών, η οποία συνεχίζεται και σε επιχειρηματικό επίπεδο, με το ενδιαφέρον του προέδρου για επενδύσεις στην Κωνσταντινούπολη. Ο Μπάιντεν, που εμφανίζεται ως ο συνεχιστής της πολιτικής Ομπάμα, δεν έκανε κάποια εντυπωσιακά ψηφοθηρική δήλωση υπέρ της Ελλάδας, εν τούτοις, αναμένεται να συνεχίσει το δρόμο της εξωτερικής πολιτικής που είχε χαράξει εν πολλοίς με τον πρώτο μαύρο πρόεδρο των ΗΠΑ. Ας μην ξεχνάμε πως ο Ομπάμα τίμησε τη χώρα μας εκφωνώντας την τελευταία του διεθνή ομιλία ως πρόεδρος των ΗΠΑ στην Αθήνα, ενώ πολλές φορές πίεσε τους Ευρωπαίους προς συμφέρον της χώρας μας τον καιρό των Μνημονίων. Είναι σίγουρο πως η επικράτηση του Τραμπ θα φέρει μια εκρηκτική δεύτερη θητεία, όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο (αρκεί να σκεφτούμε την επικράτηση των ομοϊδεατών του (Μπόρις Τζόνσον, Μπολσονάρο, Ερντογάν). Οι επιλογές του νυν προέδρου για την αντιμετώπιση του Covid19 έφερε εκατόμβες νεκρών στις ΗΠΑ. Αν οι ιδέες του διαδοθούν όπως ο Covid, οι νεκροί θα πολλαπλιαστούν.