Το Δημόσιο Σύστημα Υγείας δεν είναι στα καλύτερά του, όπως είπαμε, εδώ και πολλά χρόνια. Πολλά τα χάλιά του. Παλιά κτήρια, μεγάλες ελλείψεις σε προσωπικό, πολυδιάσπαση υπηρεσιών υγείας, συνωστισμός στα νοσοκομεία, αντί για πρωτοβάθμια φροντίδα, ελλείψεις σε αναλώσιμα, ελλείψεις σε κρεβάτια, ελλείψεις σε ΜΕΘ, καθυστερήσεις σε φάρμακα και διαγνωστικές εξετάσεις, ταλαιπωρία σε ασθενείς με χρόνια νοσήματα, απίστευτη μακρόχρονη ταλαιπωρία σε γονείς με παιδιά με προβλήματα, για να περάσουν τα απαραίτητα τεστ. Όλα όσα έγιναν γνωστά και με αφορμή την υπόθεση της φαρμακευτικής εταιρίας Νοβάρτις είναι ένα κομμάτι αδιαφάνειας, σπατάλης, ασυδοσίας, προβληματικής κατάστασης μέσα στα νοσοκομεία, που έχουν ως αποτέλεσμα να ταλαιπωρούν γιατρούς, παραϊατρικό προσωπικό κι ασθενείς. Τεράστια τα προβλήματα, με όσους θέλουν να πάρουν ειδικότητα, καθηγητικό κατεστημένο, μεγάλες ουρές, ράντζα κ.ά.
Υπάρχει βέβαια κι ο αντίλογος: οι Έλληνες θέλουμε να πληρώνουμε λιγοστά για περίθαλψη και ασφαλιστικές εισφορές αλλά όταν έρχεται η ώρα της νοσηλείας θέλουμε να είμαστε στο κρεβάτι του πόνου ωσάν βασιλιάδες. Δεν γίνεται αδέρφια. Δεν γίνεται. Ειδικά, τα φάρμακα τελευταίας γενιάς, είναι πανάκριβα, και πολλές φορές δεν τα αντέχει το σύστημα.
Από το ’81 στο 2019
Οι βασικές δομές του συστήματος Υγείας φτιάχτηκαν το 1981. Ως τότε, άμα ήσουν στην επαρχία και δεν ζούσες σε μεγάλη πόλη κοντά, αν δεν είχες πρόσβαση, γιατί δεν είχες αυτοκίνητο, απλά πέθαινες. Κι ακόμη και σήμερα οι ελλείψεις, σε γιατρούς, σε νοσηλευτικό προσωπικό, σε δομές, που φτιάχτηκαν, για να φτιαχτούν αλλά έμειναν αλειτούργητες είναι υπαρκτές. Η τηλεϊατρική με τα όσα προβλήματα, έδωσε και μία λύση στα ακριτικά νησιά μας, όταν εφαρμόστηκε. Δόθηκαν πολλές πολιτικές μάχες ενάντια σε συμφέροντα για όλα αυτά και κάποιοι πολιτικοί ήταν μπροστάρηδες για κάθε λιθαράκι που μπήκε στη δημόσια υγεία. Παρόλα αυτά μέχρι σήμερα, γιατροί δυσκολεύονται να δηλώσουν μία ακριτική περιοχή, όχι μόνο για λόγους οικογενειακούς, πρόσβασης αλλά και γιατί αν τυχόν και συμβεί κάτι, ξέρουν πως θα τρέχουν και δεν θα φτάνουν από τις αγωγές και τις μηνύσεις. Νέοι γιατροί ξέρουν ότι κινδυνεύουν να πάρουν κάποιον στο λαιμό τους, παρότι τα τελευταία χρόνια υπήρξε το επίδομα των 400 ευρώ και κάποια βαθμολογικά οφέλη, για κάποιον που δήλωνε δυσπρόσιτα. Το γεωγραφικό ανάγλυφο της χώρας δεν βοηθά προς αυτήν την κατεύθυνση και η Υγεία είναι πολυδάπανο αγαθό. Διαρκώς βγαίνουν καινούργια μηχανήματα, νέες οδηγίες, υπάρχουν νέες ιατρικές έρευνες. Κάθε μέρα σε κάποια μέρη του πλανήτη βγαίνουν νέες μελέτες, για φάρμακα, γίνονται νέες κλινικές δομές, βγαίνουν νέα επιδημιολογικά δεδομένα. Συν τοις άλλοις, η Ελλάδα πια δεν είναι ο κόσμος του παππού και της γιαγιάς μας, που το ταξίδι στο εξωτερικό μπορεί να μη συνέβαινε ποτέ ή αν συνέβαινε θα ήταν για να πάει κάποιος μετανάστης. Τα ταξίδια φέρνουν γνώσεις, εμπειρίες, πλούτο, αλλά φέρνουν κι αρρώστιες.
Μαιευτική – Γυναικολογία και τα νοσοκομεία Παίδων
Στην μαιευτική και τη γυναικολογία κακά τα ψέματα οι ιδιωτικές κλινικές έχουν πάρει κεφάλι εδώ και πολλά χρόνια. Ο εκσυγχρονισμός ενός δημόσιου συστήματος υγείας απαιτεί και χρόνο και πόρους. Παρά ταύτα τα τελευταία χρόνια, ουκ ολίγες γυναίκες προτίμησαν και τις δημόσιες μαιευτικές κλινικές, οι οποίες εκσυγχρονίστηκαν, διότι τα ποσοστά καισαρικής στην Ελλάδα, είχαν γίνει δυσθεώρητα, και πολύ μακριά από τις στατιστικές άλλων χωρών. Η καισαρική είναι επέμβαση, κι όχι απλή υπόθεση και πρέπει να γίνεται, όταν κρίνεται απαραίτητο γεγονός κι όχι γιατί θέλει ο γιατρός να πάει σε κάποιο συνέδριο ή να περάσει χαλαρά το Σαββατοκύριακο με την οικογένεια. Φυσικά και δεν είναι όλοι οι γιατροί του ιδιωτικού τομέα έτσι, φυσικά και υπάρχουν και μαιευτήρες – γυναικολόγοι, οι οποίοι είναι άψογοι λειτουργοί και στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα. Το Δημόσιο Σύστημα Υγείας είχε προβλήματα. Πολύωρες καθυστερήσεις, τις οποίες όλοι έχουμε ζήσει, μεγάλο άγχος, νεύρα, πολύ μικρό αριθμό νοσηλευτών, που δεν επαρκεί, προβλήματα με ανθρώπους, με χρόνιες παθήσεις ή ξαφνικά περιστατικά. Λαθρεμπόριο αποκλειστικών νοσηλευτριών λόγω των δυσθεώρητων τιμών, για ένα νοικοκυριό, που πια τα οικονομικά του είναι σε αδυναμία κ.ά. Τα νοσοκομεία Παίδων έχουν κι αυτά μεγάλες ελλείψεις σε προσωπικό αναλογικά με τις ανάγκες. Για τις εγκύους, τους καρκινοπαθείς, τους πάσχοντες από χρόνια νοσήματα, τους πάσχοντες από σπάνιες παθήσεις, το σύστημα είχε κι έχει μεγάλα προβλήματα καθυστερήσεων, ενώ ουδέποτε έπαψε το γνωστό μας φακελάκι. Μπορεί να μην είναι η πλειοψηφία των γιατρών, έτσι, αλλά ορισμένοι πραγματικά έχουν κάνει περιουσίες στις πλάτες των ασθενών.
Η ιδιωτική περίθαλψη κι ασφάλιση
Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερο Έλληνες στράφηκαν στην ιδιωτική περίθαλψη, πληρώνοντας την ιδιωτική κάρτα υγείας. Δεν κάλυπτε όλα τα έξοδα, είναι ακριβή σχετικά, αλλά το σύστημα κάπως εξισορρόπησε. Όλοι έλεγαν τι καλό που είναι το ιδιωτικό σύστημα υγείας, γιατί δεν είχε καθυστερήσεις, υπήρχε ανθρώπινη προσέγγιση από το νοσηλευτικό προσωπικό, εύκολη πρόσβαση, χώρος καθαρός και περιποιημένος. Μέχρι, που έρχονταν τα σκούρα. Υπάρχουν σαφώς ιδιωτικές δομές, οι οποίες μπορεί να έχουν και καλύτερες δομές υγείας από τα δημόσια νοσοκομεία, όμως, όταν έρχεται η ώρα του πόνου, τα βαριά περιστατικά συνήθως μεταφέρονται στα δημόσια νοσοκομεία. Το κόστος νοσηλείας σε μια ιδιωτική κλινική είναι τεράστιο και μερικές φορές δεν το καλύπτουν όλο οι ιδιωτικές εταιρίες ή υπάρχουν και ορισμένες περιπτώσεις, που τα συμβόλαια, άλλα λένε κι άλλα κάνουν.
Δημόσιο σύστημα Υγείας και Νέα Δημοκρατία
Το Δημόσιο Σύστημα Υγείας λοιδορήθηκε πολύ από ορισμένα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας εξυψώνοντας την Ιδιωτική Υγεία και ξεχαρβαλώθηκε τελείως, μέσα στην κρίση. Ο κόσμος που πια δεν μπορούσε να πληρώνει ούτε ιδιωτική κάρτα ασφάλισης ούτε καν είχε δημόσια ασφάλιση, γιατί βρέθηκε χωρίς δουλειά ή δεν είχε να πληρώσει τις ασφαλιστικές του εισφορές, συν τους μετανάστες, που κάποιοι απ΄αυτούς είχαν δουλειές ή λίγα μεροκάματα, βρέθηκε σε αδυναμία να έχει περίθαλψη. Ορισμένοι έβγαλαν φλύκταινες βλέποντας ότι στο δημόσιο σύστημα περίθαλψης μπαίνουν κι οι μετανάστες ενώ είναι σε όλους γνωστό, ότι αν κολλήσει κάτι το παιδί ενός μετανάστη είναι πολύ εύκολο να το μεταδώσει και σε ένα Ελληνόπουλο. Ξιφούλκησαν και πάλι άνθρωποι άσχετα με τα της υγείας κατά πάντων. Επί Ξανθού – Πολάκη μπήκαν οι βάσεις, για να έρθει στα ίσα του, ένα υπαρκτό αλλά διαλυμένο σύστημα υγείας. Σώθηκαν άνθρωποι, που για πολλούς λόγους έμειναν ανασφάλιστοι. Έγιναν, πολλά σωστά βήματα, βελτιώθηκε κάπως ο προϋπολογισμός, προσλήφθηκαν άτομα, άνοιξαν δομές όπως αυτή της Σαντορίνης, που εξυπηρετεί και ντόπιους αλλά παραμένει απαραίτητη και για τα εκατομμύρια των τουριστών, που επισκέπτονται τη χώρα μας κι αν συνέβαινε κάτι, δεν μας ξέπλενε ούτε ο Δούναβης, από τα σχόλια, που θα έγραφε ο ξένος Τύπος, για το νησί. Βελτιώθηκε η υγεία των ακριτών, γινόταν κάποιου είδους διαλογή στα επείγοντα περιστατικά στα δημόσια νοσοκομεία. Παρόλα αυτά προβλήματα υπήρχαν και μεγάλα. Όμως, υπήρχε ένας σχεδιασμός για να λειτουργήσει ένα ακτινωτό σύστημα υγείας, με επίκεντρο τις ΤΟΜΥ, ώστε να υπάρξει πρωτοβάθμια φροντίδα, ζητούμενο ήδη από τη δεκαετία του ’80 και με τα πολυϊατρεία και τα κοινωνικά ιατρεία να δοθούν προτεραιότητες. Επιπλέον, υπήρξε κεντρική επιλογή της κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα, αντί να δοθούν χρήματα όπου να΄ ναι από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, να υπάρξουν συγκεκριμένα μέτρα ανάλογα με τις ανάγκες.
Τι έλεγε το πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας;
Η υπερσημασιολόγηση του Ιδιωτικού Τομέα της Υγείας απέναντι στον Δημόσιο ήταν ανέκαθεν από τα σλόγκαν της ακραία φιλελεύθερης πτέρυγας της ΝΔ. Στο πρόγραμμα της ΝΔ γράφονταν μεταξύ άλλων τα εξής: «Είναι ντροπή το 2017 οι ασθενείς να αναγκάζονται να φέρνουν γάζες και βαμβάκι από το σπίτι τους». «Ραντεβού με γιατρούς του ΕΟΠΥΥ εντός 24 ωρών, για τις ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού». «Θα υπάρχει η δυνατότητα αγοράς αναβαθμισμένων υπηρεσιών για τον ασθενή από τον ιδιωτικό τομέα, χωρίς καμία επίπτωση για τους ασθενείς και με χαμηλότερο κόστος για τον φορολογούμενο». «Θα εισαχθεί επαγγελματικό μάνατζμεντ στα νοσοκομεία με δεσμευτικούς στόχους με διαφάνεια και λογοδοσία για να εγκαταλειφθούν επιτέλους οι κομματικές προσλήψεις, οι αυτοσχεδιασμοί και η προχειρότητα».
Το ζήτημα είναι τι έκανε η Νέα Δημοκρατία;
1ον. Με το πρώτο σοκ του κορωνοϊού άρχισαν όλοι να ψάχνουν για μάσκες. Ενώ όλα ήταν έτοιμα για τις προσλήψεις, που είχαν προβλεφθεί κι από τον κρατικό κορβανά επί ΣΥΡΙΖΑ– γιατί είπαμε το Δημόσιο αργεί – η ΝΔ προτίμησε να αλλάξει ρότα, ωσάν να μην την αφορούσαν οι ελλείψεις προσωπικού. Ούτως ή άλλως η δημόσια φροντίδα για την υγεία δεν ήταν στα θέλω της κι η άποψη Μπάμπη Παπαδημητρίου, νυν βουλευτή της ΝΔ, είναι καταγεγραμμένη και προφανής.
2ον. Η κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη με το που ανέλαβε, παρά λίγο να διορίσει έναν 75+ διοικητή σε νοσοκομείο στη Θεσσαλία, ο οποίος δήλωσε ευθαρσώς ότι βοήθησε στις εκλογές κι ήθελε το μερίδιό του, την επόμενη ημέρα. Τα «περί κομματικών» πήγαν περίπατο.
3ον. Κατάργησε τη διοίκηση του ΟΚΑΝΑ, φέρνοντας σε πολύ δύσκολη θέση όλους τους τοξικομανείς και τις οικογένειές τους, για να επιβάλλει τον εκλεκτό της.
4ον. Η άποψη περί «προετοιμασίας» πήγε περίπατο, κάτι που φάνηκε ξεκάθαρα και με τον Κορωνοϊό. Γνωστές οι καθυστερήσεις στα δημόσια νοσοκομεία, ενώ επί Κικίλια δεν προλάβαιναν να σηκώσουν ούτε τα τηλέφωνα, κι ο κόσμος που είχε ήπια συμπτώματα, γρίπης, φοβία ή την υποψία ότι μπορεί να κόλλησε, επειδή κόλλησε γνωστός του, πανικοβλήθηκε.
5ον. Η Νέα Δημοκρατία άλλαξε τη νομική μορφή, σε νοσηλευτικό ίδρυμα στη Βόρεια Ελλάδα από δημοσίου σε ιδιωτικού δικαίου, ενώ είχαν εξασφαλιστεί και τα κονδύλια και η μορφή του, πως θα είναι δημόσιο, από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
6ον. Άφησε ξεκρέμαστες δημόσιες παιδιατρικές κλινικές.
7ον. Κατάργησε το ΑΜΚΑ – βλέπε Βρούτση – στους ξένους. Πράγμα, που σημαίνει ότι, αν αρρωστήσει κάποιος και δεν έχουμε ΑΜΚΑ κι είναι βαρύ περιστατικό , δεν θα έχουμε ιδέα από πού μας ήρθε το περιστατικό, για να γίνει ιχνηλάτηση.
8ον. Με την εμμονή για κλειστές δομές – βλέπε Χρυσοχοΐδη και λοιπές φωνές -, αν αρρωστήσει κάποιος πρόσφυγας ή μετανάστης δεν θα ξέρουμε τι θα κάνουμε, ούτε εκεί ούτε στις φυλακές και τα κρατητήρια, που ήδη επικρατεί συνωστισμός αλλά ούτε και στα ψυχιατρεία.
9ον. Εκτός απ΄αυτούς, που λειτουργούν σαν να μην τρέχει τίποτα, υπάρχουν άνθρωποι, που φοβούνται και έχουν πανικοβληθεί, δεν υπάρχει όμως η κατάλληλη ψυχολογική στήριξη.
10ον. Υπάρχουν άνθρωποι, που έμειναν χωρίς δουλειά, ζευγάρια, που δούλευαν σε μαγαζιά, που υποχρεωτικώς έκλεισαν. Θα υπάρξουν συσσίτια ή επιταγές και πως θα γίνονται, για να μην υπάρχει συνωστισμός; Τι θα κάνουν αυτοί οι άνθρωποι, που δεν έχουν ούτε ένα ευρώ μεροκάματο και τα φαινόμενα αισχροκέρδειας ήδη έχουν εμφανιστεί και στη χώρα μας; Προφανώς ασχολείται με τις εκκλησίες και τα κόκκινα δάνεια ο Άδωνις Γεωργιάδης και δεν του μένει χρόνος.
11ον. Η ζημιά με τις εκκλησίες, έστω κι αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πήρε αποστάσεις από πρωτοκλασάτα στελέχη του, προφανής. Η επιστήμη βρέθηκε να συναγωνίζεται ξανά την εκκλησία, και σε ουκ ολίγες περιπτώσεις, από ανεγκέφαλα πρωτοκλασάτα στελέχη, να βγαίνει στη σέντρα. Κι από ανεγκέφαλους επιστήμονες τελικά, που προκειμένου να μην τα χαλάσουν με την Εκκλησία, δεν έπαιρναν ξεκάθαρη θέση, ώσπου τους έβαλαν πάγο κι ορθώς οι νοσοκομειακοί γιατροί, με οργισμένη ανακοίνωσή τους.
12ον. Εν τέλει, η εμμονή, Ξανθού – Πολάκη στη δημόσια υγεία αλλά και άλλων κομμάτων, που ήθελαν τη δημόσια υγεία, όρθια, κι από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ κι από την πλευρά του ΚΚΕ, του ΜέΡΑ25 αποδείχθηκε ορθή στην πράξη. Κι αν ο ΣΥΡΙΖΑ σε άλλα σημεία το΄χασε, το σίγουρο είναι ότι έθεσε βάσεις για μια καλύτερη δημόσια περίθαλψη, παρά τα μύρια όσα του έσουρνε η νυν κυβέρνηση και τότε αξιωματική αντιπολίτευση.
13ον. Εν τέλει χρειαζόμαστε ιδιωτικές κλινικές; Ναι, υπάρχουν πάρα πολύ καλοί κι αξιόλογοι επιστήμονες, που εργάζονται σε αυτές και δεν μπορούσαν να απορροφηθούν από τον δημόσιο τομέα. Και τα διαγνωστικά κέντρα παίζουν το ρόλο τους κι είναι καλό, να υπάρχει αποσυμφόρηση. Σε καθεστώς ελεύθερης οικονομίας ζούμε κι ο ιδιωτικός τομέας της Υγείας, καθώς λαμβάνει περισσότερα χρήματα, έχει καλύτερες δυνατότητες. Αρκεί, αυτή η ιδιωτική υγεία, να γίνεται με έλεγχο και να μη γίνεται σε βάρος των Ελλήνων φορολογουμένων, με εξετάσεις, που δεν χρειάζονται κι υπερσυνταγογραφήσεις.
14ον. Η δημόσια υγεία, όμως, είναι και πρέπει να είναι πρωτίστως δημόσιο αγαθό. Κι είναι από τα αγαθά που πρέπει, κάθε οργανωμένο κράτος να παρέχει στους πολίτες του. Χωρίς δημόσιες δομές υγείας, δεν μπορεί να ασκηθεί Πολιτική Υγείας. Οποιοσδήποτε υπουργός Υγείας, θα εξαρτιόταν από τη βούληση ιδιωτών, χωρίς να έχει δυνατότητα παρέμβασης. Επομένως, εδώ και τώρα, όπως ζητούν κόμματα της αντιπολίτευσης πρέπει να ενισχυθεί το δημόσιο σύστημα υγείας, ώστε να μη βρεθούμε και προ άλλων εκπλήξεων.
Η πανδημία του κορωνοϊού μοιάζει να κοροϊδεύει την ιδιωτική οικονομία δείχνοντας πως χωρίς στελεχωμένο καλά δημόσιο σύστημα υγείας, τίποτα δεν μπορεί να λειτουργήσει. Ο χρόνος πια τρέχει αντίστροφα και τις επόμενες ημέρες, όλοι οι επιστήμονες περιμένουν κατακόρυφη αύξηση των κρουσμάτων στη χώρα μας. Δεδομένης , δε, της τραγικής ή κι εγκληματικής επιπολαιότητας ουκ ολίγων, συνανθρώπων μας, τα κρούσματα μπορεί να είναι και πολύ περισσότερα απ΄ ότι αρχικά είχε υπολογιστεί. Εδώ και τώρα λύσεις, λοιπόν, κι όχι πασαλείμματα. Κι η άποψη περί επιτάξεων ιδιωτικών κλινικών, που ζήτησε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Νίκος Καραθανασόπουλος, δεν είναι αριστερή ιδεοληψία, αλλά αναγκαιότητα, σ΄ ένα δημόσιο σύστημα υγείας, που είναι ήδη στα όρια των αντοχών του. Γι. αυτό κι η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που προβλέπει επιτάξεις, ειδικά για κλίνες και ΜΕΘ πρέπει να υλοποιηθεί άμεσα. Δηλαδή χθες…
