Ιατρική ακριβείας: Το μέλλον μας και τα προσωπικά δεδομένα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΝΑ ΣΤΕΡΓΙΟΥ

Μία νοερή φωτογραφία από τα νοσοκομεία του μέλλοντος με σπουδαίες, σαρωτικές και συγκλονιστικές και ζοφερές αλλαγές  στο τοπίο της Υγείας, λόγω της 4ης βιομηχανικής επανάστασης, απεικονίστηκε στη Βουλή. Την ίδια στιγμή νέα προβλήματα και δυσεπίλυτα διλήμματα φάνηκε να προκύπτουν, λόγω του υψηλού οικονομικού κόστους, για θεραπείες κι εξετάσεις πρόγνωσης αλλά και νέες ανισότητες στην πρόσβαση στην Υγεία και τα ασφαλιστικά συστήματα. Σε μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής Ειδικής Επιτροπής Έρευνας και Τεχνολογίας, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Αχιλλέας Γραβάνης άφησε να εννοηθεί πως από την ασθένεια περνάμε στους ασθενείς. Νέες ειδικότητες, μεγάλες αλλαγές ως προς τα επιχειρηματικά της υγείας, τα ασφαλιστικά συστήματα, νέα γνωστικά πεδία στην εκπαίδευση είναι μερικές μόνο από τις σκηνές του προσεχούς έργου, για την απόλυτα εξατομικευμένη αντιμετώπιση των ασθενών, αντί για τη γενική ιατρική αλλά και τα μαθηματικά μοντέλα, τη ρομποτική και τη χημεία να ενισχύουν το οπλοστάσιο κατά της αρρώστιας. Υπό την προεδρία του βουλευτή Κορινθίας της ΝΔ, Νίκου Ταγαρά, η συνεδρίαση της 23/7/2020 ήταν σαφώς μία από τις υψηλού επιπέδου κοινοβουλευτικές συζητήσεις, που έχουμε παρακολουθήσει στο κοινοβουλευτικό έργο, κι από πλευράς κυβέρνησης κι από πλευράς αντιπολίτευσης. Ούτως ή άλλως ο Αχιλλέας Γραβάνης, καθηγητής Φαρμακολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης κι ερευνητής στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ινστιτούτου Έρευνας και Τεχνολογίας είναι από τις πλέον αναγνωρισμένες μορφές διεθνούς κύρους του Πανεπιστημίου Κρήτης. Ο κ. Γραβάνης βρέθηκε καλεσμένος για να μιλήσει για την Ιατρική Ακριβείας και τον COVID-19 αλλά η ομιλία του στάθηκε αφορμή, για να συζητηθούν μία σειρά από θέματα, που σαφώς απασχολούν ήδη την ιατρική κοινότητα αλλά έρχονται να επιφέρουν και τεράστιες ιατρικές, νομοθετικές, κοινωνικές, ασφαλιστικές, κι εκπαιδευτικές αλλαγές.

Εμβόλια και COVID-19

Εξήγησε πως αυτή  τη στιγμή, «έχουμε 150 πιθανά εμβόλια, τα οποία δοκιμάζονται σε όλο τον κόσμο, εκ των οποίων 23 δοκιμάζονται σε κλινικές δοκιμές στον άνθρωπο». Εξήγησε πως δέκα είναι σε πρώτη φάση, οπότε κι εξετάζεται η τοξικότητα ενώ σε δεύτερο στάδιο έχει να κάνει με τους ίδιους τους ασθενείς. Εξήγησε πως εμβόλιο και φάρμακο έχει δοθεί σε μικρό αριθμό ασθενών. «Το εμβόλιο μπορεί να βγάζει αντισώματα σε ικανό αριθμό, τα οποία, όμως αδρανοποιούν τον ιό και είναι δύο διαφορετικές διαδικασίες. Δέκα είναι σε φάση 2 και 4 από, χθες, σε φάση 3, δηλαδή στη δοκιμή τους σε, τουλάχιστον, δεκάδες χιλιάδες εθελοντών». Σχετικά με το εμβόλιο της Οξφόρδης, εξήγησε πως έχει όλα τα στοιχεία, για να είναι αποτελεσματικό και μη τοξικό, αλλά είναι πολύ νωρίς ακόμη για συμπεράσματα. «Με 1.070 μόνο εθελοντές να πούμε ποια θα είναι η συμπεριφορά του συγκεκριμένου εμβολίου λόγω ακριβώς της ιατρικής ακριβείας, διότι υπάρχει πολυμορφισμός μέσα στην κοινωνία, που για τους μαθηματικούς, αντιλαμβάνεστε δεν μπορεί να διαφανεί, αν έχετε 1.000 μόνο ασθενείς ή οι εθελοντές» .

Η Ελλάδα κι η Ιατρική Ακριβείας

Ο κ. Γραβάνης εξήγησε πως η χώρα μας δεν είναι ανοχύρωτη υγειονομικά, γιατί έχει καλούς γιατρούς, μηχανήματα και υποδομές και για την αντιμετώπιση της νόσου. Ωστόσο, σημείωσε ότι είναι νωρίς ακόμη για θεραπεία ή εμβόλι και πως πιθανόν να είναι έτοιμο, μετά το τέλος του 2020, λόγω των μαζικών προσπαθειών από την ιατρική κοινότητα σε όλον τον κόσμο. Εξήγησε πως στη χώρα μας έχουν ήδη δημιουργηθεί 3 εθνικά δίκτυα Ιατρικής Ακριβείας, «που σχετίζονται με τα νοσήματα, τα οποία είναι τα πολύ πιο σημαντικά, από τα οποία χάνουμε πάρα πολλούς συνανθρώπους μας: Καρκίνος, καρδιαγγειακά νοσήματα και νευροεκφυλιστικά νοσήματα. Με την Πανδημία του κορωνοϊού βάλαμε και μία τέταρτη δράση, η οποία χρηματοδοτείται το τελευταίο δίμηνο-τρίμηνο, που αφορά και εστιάζει στην πανδημία με τον κορωνοϊό». Υποστήριξε πως οι εξελίξεις στην Ιατρική Ακριβείας είναι ραγδαίες και μετά από μερικές χρόνια τα Big Data θα δίνουν ακριβή πρόγνωση, λόγω των ιστορικών και βιομετρικών υλικών στοιχείων, που θα έχουν. Η χαρτογράφηση όλου του γονιδιώματος δεν θα είναι προσβάσιμη σε όλους αλλά με διαβαθμίσεις στην ιατρική, για παράδειγμα: ΚΑΡΤΑ ΥΓΕΙΑΣ: Ν.Χ, γονίδια… , πρόγνωση, για παθολογική χοληστερόλη τάδε χρονιά κ.ά. Όπως εξήγησε οι αλλαγές στην Ιατρική είναι σαρωτικές από τον καιρό που εκείνος ήταν φοιτητής με τον καρκίνο στο 25% των περιπτώσεων να δίνει μέσον όρο ζωής την 5ετία, ενώ σήμερα η συγκεκριμένη ασθένεια έχει αρχίσει να θεωρείται χρόνια πάθηση, καθώς η πενταετία είναι ο μέσος όρος για το 70% των περιστατικών. Εξήγησε πως «πριν από 15-20 χρόνια όταν ξεκίνησε η προσπάθεια λεπτομερούς χαρτογράφησης του γενετικού υλικού του ανθρώπου, τα χρήματα τα οποία προϋπολογίστηκαν ήταν κάποια δισεκατομμύρια δολάρια και ο χρόνος που υπολογίστηκε ότι θα το πετύχουμε, για έναν μόνον άνθρωπο, ήταν 5 με 7 χρόνια. Έγινε μέσα σε δύο χρόνια και έχουμε πλέον τη χαρτογράφηση του ανθρώπινου γενετικού υλικού σε έναν υπολογιστή». Σημείωσε πως το Ελληνικό Δίκτυο της Ιατρικής Ακριβείας έχει ήδη τέσσερις μονάδες, οι οποίες είναι η μία στη Θεσσαλονίκη, στο ΕΚΕΤΑ, δύο στην Αθήνα, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Ιατροβιολογικό Ινστιτούτο Ακαδημίας Αθηνών και το Φλέμινγκ και μία στο Ηράκλειο, στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και στο Ινστιτούτο Έρευνας και Τεχνολογίας

Τα νουκλεοτίδιά μας…

Ο ίδιος αναφέρθηκε στο γενετικό υλικό του καθενός μας, το οποίο σαφέστατα μπορεί να επηρεάσει την υγεία μας : «Ξέρετε το γενετικό υλικό είναι ένα βιβλίο το οποίο έχει γράμματα, τα νουκλεοτίδια, τις βάσεις. Μπορούσαμε τότε να διαβάσουμε 800 βάσεις ανά ημέρα. Σήμερα με τις τεχνικές της μαζικής ανίχνευσης του γενετικού υλικού και αυτό που ονομάζουμε «new genomic sequences», το οποίο είναι τεχνολογία των τελευταίων πέντε χρόνων, μπορούμε να διαβάσουμε σήμερα ένα δισεκατομμύριο βάσεις την ημέρα. Καθένας από εμάς, δηλαδή μπορεί να έχει τη χαρτογράφηση του γενετικού υλικού μέσα σε μια μέρα. Αντιλαμβάνεστε πόσο αυτό αλλάζει την ιατρική και τον τρόπο με τον οποίο η ιατρική θα γίνεται τα επόμενα χρόνια;».

Παρενέργειες και Ιατρική Ακριβείας

Σημείωσε πως έρχονται νέες ειδικότητες, όπως π.χ. η Βιοπληροφορική και στο μέλλον θα παίζουν ακόμη πιο σημαντικό ρόλο τα Μαθηματικά, η Χημεία, η Πληροφορική κι ότι αν κάποιος έχει κληρονομικότητα με κάποιο κακό γονίδιο, θα μπορεί είτε να δρα προληπτικά είτε να παίρνει νωρίς την κατάλληλη θεραπεία, ώστε να βελτιώσει τη ζωή του και να μην επιβαρύνει την υγεία του με τον τρόπο ζωής του.  Εξήγησε πως η Ιατρική Ακριβείας έχει βοηθήσει ώστε να σώζονται πολλοί ασθενείς, ακόμη και μικρά παιδιά, που «έφευγαν» από παρενέργειες φαρμάκων. «Υπάρχουν παιδιά με λευχαιμία, που ζουν με πολύ ισχυρά τοξικά φάρμακα, όπως η μεθοτρεξάτη. Παλιά, τα παιδάκια αυτά, τα χάναμε σ’ ένα ποσοστό γιατί ανέπτυσσαν μια υπερβάλλουσα τοξικότητα στην μεθοτρεξάτη, γιατί είχαν σε ένα ένζυμο μεταβολικό, που χειρίζονταν την μεθοτρεξάτη μέσα στο κορμάκι τους, το οποίο δεν μεταβόλιζε την μεθοτρεξάτη», είπε. Επειδή στο κορμάκι τους, εξήγησε, δεν μεταβολιζόταν σε 3 μέρες αλλά σε 25 αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα παιδιά να χάνονται από «απλαστική αναιμία. Αυτό αυτή τη στιγμή, μπορούμε να το δούμε, από πριν, αν πάρουμε αίμα από αυτό το παιδάκι, να δούμε αν στο γενετικό του υλικό υπάρχουν οι μεταλλάξεις και να το βάλουμε σε χαμηλότερη δόση… Αντιλαμβάνεστε 100.000 συμπολίτες μας, να ξέρουμε το γενετικό υλικό του καθενός, δηλαδή 3,2 δισεκατομμύρια βάσεις – γράμματα στον καθένα».

ΚΙΝΔΥΝΟΙ!!!!!!

Οι βουλευτές της αρμόδιας Επιτροπής μεταξύ των οποίων Π. Βρυζίδου,  Χρ. Βερναρδάκης, Μ. Κάτσης κ.ά. έθεσαν μια σειρά από ερωτήματα, για τα διλήμματα, που δημιουργούνται, τις ανισότητες αλλά και τα διλήμματα. Σημείωσε πως εφεξής πρέπει να υπάρξει εναρμόνιση και των Προγραμμάτων Σπουδών και των Ιατρικών αλλά κι άλλων νομοθετημάτων, τα οποία θα βοηθήσουν, ώστε οι εργαζόμενοι να μην είναι σε ομηρία ούτε από την πλευρά των εταιριών ούτε από την πλευρά των ασφαλιστικών εταιριών, που θα μπορούσαν να εκμεταλλευθούν μία κατάσταση, γνωρίζοντας από πριν ποιον θα προσλάβουν και ποιον θ΄ ασφαλίσουν, καταπατώντας ανθρώπινα δικαιώματα κι ελευθερίες.