Κάποτε η Χριστίνα Αλεξανιάν, πήγε ταξίδι ζωής, πίσω στην γη των προγονών της, εκεί που ήταν τα σπίτια τους και οι ζωές τους. Επισκέφτηκε την Σινασό της Καππαδοκίας. Βρήκε το σπίτι από όπου έφυγαν διωγμένοι οι δικοί της, για να γλιτώσουν όχι απλά το θάνατο, αλλά τη φρίκη της απανθρωπιάς και το να βλέπουν τους δικούς τους να χάνονται πριν απ τους ίδιους. Στον εξωτερικό τοίχο δέσποζε, λέει, μια επιγραφή «Φίλε εἴσελθε χαίρων». Φίλοι, όσοι θα έμπαιναν στο σπίτι και χαρά ήταν το συναίσθημα! Το βράδυ, στην ενορία της γιαγιάς της, της αγαπημένης της Ελισσώς, εκεί, στην Καππαδοκία, την «γη των όμορφων αλόγων», που απ τον Ηρόδοτο ακόμα αναφέρεται για την μοναδικότητα και που απ τον 1ο αιώνα μ.Χ έδωσε φως στα ελληνικά γράμματα και γαλούχησε πολλούς λόγιους, άκουσε την λειτουργεία από τον ίδιο τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως. Στον ύπνο της, εκείνη τη νύχτα, έβλεπε την γιαγιά, κοριτσάκι, να τρέχει στα δρομάκια που η ίδια πριν λίγες ώρες είχε γνωρίσει και να ναι ευτυχισμένη. Και κάπου εκεί κατάλαβε, γιατί η αγαπημένη της γιαγιά αρνιόταν να μιλήσει για τη ζωή της εκεί, το χρόνο πριν, το σπίτι και τους ανθρώπους. Ο πόνος σφράγιζε τα χείλη γιατί ήταν ποτάμια, μέσα της και αν ξεχυνόταν θα γινόταν ωκεανός. Ένιωσε μέσα της, η ηθοποιός, πως χρωστούσε τον λόγο σε εκείνο το κοριτσάκι, στους προγόνους της, στους ανθρώπους που γνωρίσαν τον διωγμό, την προσφυγιά, τον ξεριζωμό και έτσι μοιραία, σχεδόν, συναντήθηκε με το βιβλίο «Τα τετράδια της Ανζέλ Κουρτιάν».
Η αληθινή ιστορία της Ανζέλ Κουρτιάν
Κάποια μέρα, η κόρη της Κουρτιάν, η Νέλλη Χανικιάν, πήγε στην Χριστίνα, την έκδοση με την αληθινή ιστορία της μάνας της. Μια μάνα με τρία παιδιά, ζει την Γενοκτονία των Αρμενίων, φεύγει απ το σπίτι της στην Προύσα και φτάνει στη Σμύρνη, όπου παρακολουθεί και εκεί το χαλασμό των Ελλήνων και την οδύνη να μην έχει τελειωμό. Η μάνα καταφέρνει να φτάσει στην Ελλάδα και να σώσει τα κορίτσια της, που τόσο τρυφερά έχουν γεμίσει τα μάτια τους με θάνατο. Η ελπίδα, η αγάπη, η πίστη, η μνήμη και πάνω απ όλα, ίσως, η ελευθερία, δίνουν εκείνο το κουράγιο για να αρχίσει η ζωή απ την αρχή, για να υπάρξει συνέχεια, για να ανθίσει ξανά η ανθρωπιά. Η Χριστίνα Αλεξανιάν αφοσιώθηκε στο κείμενο για να το κάνει θεατρικό έργο. Βυθίστηκε μέσα σε εκείνες τις ζοφερές εποχές, στις ζωές και στις ψυχές των ανθρώπων που κάποτε ζήσαν κανονικά, σε εκείνα τα διπλώματα της Ιστορίας, που δεν υπολογίζουν τις τραγωδίες και τον όλεθρο στις απλές, μικρούλες υπάρξεις εκείνων που δεν πιάνουν καθολου χώρο στις σελίδες των τόμων της. Η Χριστίνα σκηνοθέτησε με οδηγό τις άπειρες ώρες που έβαλε στο κείμενο και την μελέτη όλης αυτής της αλήθειας που την πάθιασε. Και αυτή την αλήθεια παρουσίασε αυτές τις μέρες στην Νέα Υόρκη και ακολουθεί η Βοστώνη, με μια παράσταση στις 14 Δεκεμβρίου στο Μαλλιώτειο Πολιτιστικό Κέντρο και ενδιαμέσως θα δοθεί μια παράσταση στο Κονέκτικατ!
Θρίαμβος στη Νέα Υόρκη για την Χριστίνα
Τραγούδια αρμένικα και σμυρναίικά, αρχειακό υλικό και φυσικά η ερμηνεία της Χριστίνας Αλεξανιάν συγκλόνισαν τους θεατές της, που χειροκροτούσαν όρθιοι και καταφορά συγκινημένοι. Το βράδυ της Παρασκευής την παράσταση παρακολουθούσε ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος, και ο Γενικός Πρόξενος Νέας Υόρκης Δρ. Κωνσταντίνος Κούτρας. Μόνη της πάνω στη σκηνή, πίσω στο χρόνο, μέσα σε ζωές των άλλων, αντιμέτωπη με εγκλήματα απ αυτά που δεν συγχωρούνται, τα απάνθρωπα, τα κτηνώδη, λέει πως κάποτε το να θυμάσαι είναι «λυτρωτικό με την ελπίδα πως υπενθυμίζοντάς τα ηρεμούν οι ψυχές των νεκρών και η ανθρωπότητα μπορεί να ελπίζει σε ένα μέλλον χωρίς πολέμους», ενώ συχνά της φαίνεται πως κάπου εκεί θα μπορούσε η γιαγιά της, να συναντήσει το ανέμελο κοριτσάκι που ήταν κάποτε και να υπάρξει μια μικρή δικαίωση από όλο αυτόν τον πόνο. Το συναισθηματικό φορτίο και η ένταση της Χριστίνας απ αυτην της την αναμέτρηση είναι τέτοια που πασάρει το κοινό, που της παραδίνεται. Το χειροκρότημα στο τέλος, είναι για την Χριστίνα, την δουλειά της, το ταλέντο της, την αφοσίωση της, την γιαγιά Ελισσώ, την Ανζέλ Κουρτιάν, τη μάνα της, τις αδελφές της και όλες εκείνες τις ψυχές που άντεξαν τον πόνο και πίστεψαν ξανά στους ανθρώπους.
Η Αρμενική Γενοκτονία και το 1.500.000 νεκρών
Η Αρμενική Γενοκτονία σημειώνεται κατά την διάρκεια του Α Παγκοσμίου πολέμου και συμβολικά κορυφώνεται την 24η Απριλίου του 1915, όταν η ηγεσία της Αρμενικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης φυλακίστηκε και εκατοντάδες Αρμένιοι της Πόλης απαγχονίστηκαν. Τουρκικές πηγές αναφέρουν ότι ο αριθμός των νεκρών Αρμενίων ήταν από 600.000 ως 800.000, ενώ οι Αρμενικές κοινότητες υπολογίζουν τον αριθμό των σφαγισθέντων στο 1.500.000! Η Γενοκτονία των Αρμενίων πραγματοποιήθηκε παράλληλα και με τον ίδιο τρόπο με γενοκτονίες σε βάρος και άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλ. των Ελλήνων και των Ασσυρίων, των Νεστοριανών χριστιανών. Ο θάνατος ήταν η μια πλευρά της γενοκτονίας. Οι άλλες περιλάμβαναν φριχτή μοίρα. Οι γυναίκες και τα παιδιά εξισλαμίζονταν, άλλαζαν ονόματα και ενσωματώνονταν σε νοικοκυριά μουσουλμάνων Τούρκων, Κούρδων και Αράβων ως σύζυγοι ή σκλάβοι. Σύμφωνα με τα έθιμα των τοπικών φυλών, για να αποφεύγονται οι αποδράσεις, οι σκλάβοι μαρκάρονταν με τατουάζ στο πρόσωπο ή το λαιμό. Πόλεις όπως η Χαρπούτ (Δυτική Αρμενία) και η Μεζρέ (Αν. Τουρκία) είχαν γίνει κέντρα εμπορίας Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων σκλάβων. Εκεί οι πιο επιθυμητές γυναίκες, οι μορφωμένες, οι πλέον ευγενικές ζητούνταν από τοπικούς μουσουλμάνους και ελέγχονταν από γιατρούς για αρρώστιες πριν περάσουν στην ιδιοκτησία τους. Μετά το τέλος του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου, στα εδάφη της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που κατέλαβαν οι σύμμαχοι απελευθερώθηκαν πάνω από 90.000 ορφανά Αρμενίων από την Τουρκία, τη Συρία, την Κύπρο, την Αίγυπτο, την Αρμενία και τη Γεωργία. Η Τουρκία αρνείται την ύπαρξη «γενοκτονίας» και ισχυρίζεται ότι δεν υπήρχε εξόντωση αλλά εκτοπισμός του Αρμενικού πληθυσμού. Τον περασμένο Οκτώβριο, η Βουλή των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών, με συντριπτική πλειοψηφία αναγνώρισε την Γενοκτονία των Αρμενίων, με τους Αρμενίους των ΗΠΑ να νιώθουν ηθική δικαίωση για το ενάμιση εκατομμύριο των νεκρών τους. Εκτός από την αρμενική διασπορά, που ανάμεσα τους μαχητικότητα ήταν και η Κιμ Καρντασιαν η οποία πλήρωνε ολοσέλιδη διαφημιστική καταχώρηση στους New York Times για το συγκεκριμένο ψήφισμα, είχαν ενεργοποιηθεί και οι ελληνικές, εβραϊκές και χριστιανικές οργανώσεις για την συγκεκριμένη αναγνώριση αυτού του τεράστιου εγκλήματος εις βάρος της ανθρωπότητας.